Sözcükler Nereye Gidiyor?

Önce nefsine sonra muhatabına öğretmenlik iddiası olan söz ağzından çıkan her “sözcük” için bir “kurşun” muamelesi yapmalıdır.

O “sözcük/kurşun” ya muhatabına (buna öncelikle kendi nefsimizde dâhil) ulaşıp beklediğimiz umduğumuz etkiye sebep olacak; ya da bir bumerang gibi dönüp bizi vuracaktır.

Belagat/Edebiyat karşılaştırması yaptığımız yazıda bilginin öncelikle söyleyen insanın kendi üzerinden geçip ilk onda eyleme dönüşmesi (“Bilginin amacı eylem, bilgi değil” der Aristoteles) ve dönüşen eylemin başkası için “sözcük” lere dökülmesi gerektiğini anlatmaya çalışmıştık.

Bu anlamda “sözcük” lerin muhatabında yerleşip eyleme dönüşmesi ve dönüp bizi vurmaması adına “bilgi süzgeci” hücum/savunma sistemini oluşturduk.

Ne idi “bilgi süzgeci” hücum/savunma sistemi?

“Sözcük/Kurşun” çıkarmak istediğimiz bir konuda;

Üç okuyacağız, iki dinleyeceğiz, bir yazacağız…

Sonra üç okuduğumuz, iki dinlediğimiz, bir yazdığımız hakikati 6 T ile kendi üzerimizden geçirip, eyleme döktükten sonra sözcüklere dökeceğiz.

Allah Teâlâ ağzımızdan çıkan “sözcük/kurşun” lar konusunda bizi şöyle ikaz eder:

“Hakkında kesin bilgi sahibi olmadığın şeyin peşine düşme! Çünkü kulak, göz ve kalp, bunların hepsi ondan (o peşine düştüğün şeyden) sorumlu tutulacaktır.” İsra, 17/36.

Rabbimiz ağızdan çıkan sözcükler sadece hakikat olması değil aynı zamanda “en güzel şekilde” söylenmesi gereğinin altını çizer:

“Kullarıma söyle, sözün en güzel olanını söylesinler. Çünkü şeytan aralarını bozar. Şüphesiz şeytan insanın apaçık düşmanıdır.” Isra, 17/53.

Mürşid-i hakiki hakikat ve güzelliğin yanına yumuşaklık katılmasını tavsiye eder:

“Ona yumuşak söz söyleyin. Belki o, öğüt alır veya korkar.” Taha, 20/44.

Rahmet-i Rahman hakikat, güzellik, yumuşaklık yanına affedicilik, sabır, tahammül, müsamaha ve onların fikirlerine değer vermeyi de ekler:

“(Ey Resul! Uhud gazvesinde olduğu gibi her zaman) Allah’tan gelen merhamet sayesinde onlara yumuşak davrandın. Eğer sert, katı kalpli biri olsaydın, kuşkusuz çevrenden uzaklaşırlardı. O halde onları bağışla, kendileri için Allah’tan af dile ve toplumu ilgilendiren her konuda onlarla müşavere et ama karar verince artık Allah’a güven (ve o işi yap). Zira Allah, tevekkül edenleri sever.” Al-i İmran, 3/159.

Öyle ise; genelde her Müslüman, özelde eğitimciler dudakları arasından ateş ederken; hedefi iyi tespit etmeli, derin nefes almalı, acele etmemeli, tetiği yumuşatmalı ve vuramadığı her olayda kendinin yara alacağını unutmamalıdır.

Where Do Words Go?

Anyone who aspires to teach—first their own self, and then their audience—must treat every “word” that leaves their lips as if it were a “bullet.”

That “word/bullet” will either reach the recipient (including, first and foremost, our own selves) and produce the effect we hope for, or it will return like a boomerang and strike us.

In an article comparing rhetoric and literature, we sought to explain that knowledge must first pass through the speaker and transform into action within them (“The goal of knowledge is action, not knowledge itself,” says Aristotle), and that this transformed action must then be articulated into “words” for others.

In this context, to ensure that “words” take root in the listener and transform into action—without rebounding to strike us—we established the “knowledge filter” offense/defense system.

What, then, was this “knowledge filter” offense/defense system?

Regarding a subject on which we wish to launch a “word/bullet”:

We shall read three times, listen twice, and write once…

Then, we will internalize the truth—which we have read three times, listened to twice, and written once—by applying the “6 T” framework to ourselves; only after translating it into action will we put it into words.

Allah the Almighty warns us regarding the “words/bullets” that leave our mouths:

“Do not pursue that of which you have no certain knowledge! For the hearing, the sight, and the heart—all of them will be held accountable for it (that which you pursued).” (Isra, 17/36)

Our Lord emphasizes that words spoken should not only be true but also expressed in the “best possible manner”:

“Tell My servants to speak that which is best. For Satan sows discord among them. Indeed, Satan is a clear enemy to man.” (Isra, 17/53)

The True Guide advises adding gentleness to truth and beauty:

“Speak to him gently; perhaps he may take heed or feel fear.” (Taha, 20/44)

The Mercy of the All-Merciful adds forgiveness, patience, endurance, tolerance, and the valuing of others’ ideas to truth, beauty, and gentleness:

“(O Messenger! Just as in the Battle of Uhud, and at all times,) it is by the mercy of Allah that you have been gentle with them. Had you been harsh or hard-hearted, they would undoubtedly have turned away from you. Therefore, forgive them, seek Allah’s pardon for them, and consult with them on matters concerning the community; yet once you have made a decision, place your trust in Allah (and carry it out). For Allah loves those who put their trust in Him.” Al-Imran, 3/159.

Thus, every Muslim in general—and educators in particular—must, when “firing from their lips,” carefully identify the target, take a deep breath, avoid haste, and gently squeeze the trigger; they must also remember that in every instance where they fail to hit the mark, they themselves will sustain a wound.