Okuma listeleri ve Tevfik İleri

Kimi zaman güncel ihtiyaçlara binaen okuma listeleri düzenlenir. Öncelikli okunması gereken kitaplar belirlenir, tespit edilir. Buna göre bir liste tanzim edilir. Bu yönde yapılmış birçok liste olmalıdır. Bunlardan birisi de rahmetli dostumuz Selahaddin Şimşek’in düzenlediği ve güncellediği bir listedir. 12 Eylül 1980 sonrasında yani 1980’li yıllarda böyle bir liste hazırlamıştır. Okuma heveslisi veya tiryakisi genç kuşaklara bu yönde bir rehberlik yapmıştır.  Bu listeyi eşe dosta dağıtıyordu.  O dönemlerde sosyal medya olmadığından tavsiye edilen kitapların matbu listesi teksirle çoğaltılıp elden ele dolaştırılıyordu. Rahmetli Selahaddin Şimşek güncel ihtiyaçlara göre böyle bir liste düzenlemişti. Kendisi gayet entelektüel ve birikimli bir arkadaşımızdı. Tabir caizse Sakarya’nın medar-ı iftiharı idi. Ecel onu aramızdan en verimli olabileceği bir zaman diliminde aldı. Elbette hikmetinden sual edilmez, Allah’ın takdiri böyle imiş.  Sevmiş belki de o yüzden mülevves dünyadan erken devrede çekip almıştır. Vefatından sonra da özdeyişler/vecizeler yazarı olarak ünlendi. Zafer dergisinin arka kapağında onun özdeyişlerine rastlardınız. Hayatı okumak ve düşünmek bir de malayaniden uzak sohbetle geçmiştir.   Hayatta iken de tanınırdı ama bu onun yalnızlığını gidermiyordu!  

Onun adına düzenlenen bir sitede yaş düzeyine göre tavsiye edilen kitaplar yer almaktadır. Umum kategoride tavsiye edilen öncü kitaplar şöyle:

      Kur’an-ı Kerim Meali : İlmi Heyet (Diyanet Vakfı)

      Riyazü’s Salihin : İmam Nevevi

      Fıkh-ı Ekber : Ebu Hanife (Aliyyül Kari şerhi)

      Büyük İslam İlmihali : Ömer Nasuhi Bilmen

      Kimya-yı Saadet : İmam Gazali

      Hz.Peygamberin Hayatı : Martin Lings

      İslam’da Batıla Benzemenin Hükmü : A.Rıza Demircan

      Yoldaki İşaretler : Seyyid Kutub

      Kur’an’a Göre Dört Terim : Mevdudi

      İslam Açısından Bilim ve Felsefe : Fazlurahman Ensari

      Vakti Kuşanmak : Atasoy Müftüoğlu

      Üç Mesele : İsmet Özel

      İslam Etrafındaki Şüpheler : Muhammed Kutub

      Çağdaş Kavramlar ve Düzenler : Ali Bulaç

      Felsefi Doktrinler Sözlüğü : Süleyman Hayri Bolay

      Bu kategoride yer alan tavsiyeye değer bazı kitaplar sonraki listelerde değiştirilmiştir. Yaşasaydı bu listedeki kitaplardan bazılarını da muhakkak ki yeniden gözden geçirirdi.  Geliştikçe güncelleme ihtiyacı da hissediyordu. Bu yönde kitap okuma tavsiyelerinden birisini de son sıralarda üzerine eğildiğim efsanevi milli eğitim bakanlarından Tevfik İleri yapmıştır. Kanaatime göre Tevfik İleri ile aynı kategoride mütalaa edebileceğimiz isimler arasında Mehmet Akif Ersoy, Ali Fuat Başgil gibi zevat vardır. Bu zevatın ortak paydası idealizmleriyle öne çıkmalarıdır. Tevfik İleri sokak Türkçesinden kurtulmak ve edebi Türkçeye aşina olmak için en azından her gencin cumhuriyet edebiyatından yüz kitap okuması gerektiğini söylemiştir (Yavuz Bülent Bakiler, Gönlümdekiler ve Ötekiler. S: 84, Yakın Plan).  Bununla birlikte bunu listelememiştir. Ucunu açık bırakmıştır. En azından bildiğimiz kadarıyla. Burada yüz kitap ifadesi de bir fikir vermek için serdedilmiştir. Yoksa harfi veya sayısal bir istek değildir. 70 kitap okursunuz ya da bunu 130 kitaba tamamlarsınız, bu sizin bilebileceğiniz bir iştir.  Önemli olan dili yetkin kullanmak ve olgunlaştırmaktır.  Lakin ortalaması yüz veya ona yakın olmalıdır. 

Rahmetli Tevfik İleri ile Selahaddin Şimşek arasında ortak bir yön vardır. Her ikisi de kanser illetinden mütevellit olarak vefat etmiştir.  Rahmet yar ve refikleri olsun.

Mustafa Özcan