Zamanın saklandığı sırlı bir sandıktır her kitap… Kitap okurları, bulundukları şuur, idrak ve bilgi basamağına göre o sırrın peşine düşen kâşiflerdir. Kendilerinin ve olup biten her şeyin genetik kodlarını çözme arzusuyla peşine düştükleri “sır” çoğunlukla insan eliyle kendilerinden evvel çözüldüğünü hissettikleri ve kitap okuyarak kolayca ulaşacaklarını düşündükleri, hissettikleri ama adını koyamadıkları beşerî, yaralı, yamalı, yalanlı sır da olabilir; mutlak hakikatten bir çiğ tanesi de…
İster beşerî ister ilahî olsun, çağlar boyunca kitaplara ve sayfalara saklanan zaman hep merak uyandırmıştır. İşte bu merak insanın özüne doğru çıktığı fert fert ya da kafile kafile bir hac yolculuğu gibidir. Kitap fuarları, “arayan ruh”a, şehre gelen azizlere katılma fırsatı verir.
Kitap almak, dijital platformların algoritmasının sürüklediği bilgi-veri merkezlerine direnmenin bir şeklidir. Kitapla yolda, işte, okulda ve evde fiziksel temas da soyulan soyutlaşan çağa dirençtir.
Kasım ayında Türkiye’nin dört bir yanında (yanlış bilmiyorsam 7 ilde) yapılan kitap fuarlarından biri de Erzurum’da yapıldı.
Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Mehmet Sekmen’in ısrarıyla tertip edilen Erzurum, Doğu Anadolu 7. Kitap Fuarı, aynı anda diğer illerdeki fuarlara da katılan ulusal yayınevlerinin temsilcileriyle yaptığım görüşmelerde edindiğim bilgiye göre Türkiye’nin en çok kitap satışı yapılan fuarı olmuş. Doğu’nun Batı’yla Batı’nın Doğu’yla tanış olduğu; tarihi ticaret, hac ve göç yollarının kavşağındaki bir mübârek belde olan Erzurum, Emrah’ın dediği gibi “ilimdir” yani ilim şehridir. Erzurum’un bu tarihi kodları hiç değişmedi, değişmeyecek.
Kitap fuarına, her yaş grubundan ve sosyal tabakadan vatandaşın çekilmesi için ekranlardan tanıdığımız yüzlerin davet edilmesi de doğrudur, mütefekkir ve münevverlerin söyleşilerle halkla ve okurlarla buluşması da… Yayınevlerinin kendi yazarlarına imza programı düzenlemesi ve fuarlarda kitap fiyatlarının daha indirimli olması da fuar bereketidir.
Ancak son yıllarda gördüğüm bir tehlikeyi ve bir meseleyi dile getirmem gerekiyor: “Kitap bezirgânlığı”… Zevkte, fikirde, dilde, manada “bayağılı” kitap denilen kadim nesnenin içine doldurup yazar ve şair ünvanı kazanmanın iştahı o kadar yaygınlaştı ki başta çocuk kitapları olmak üzere, geğirmesini bile ilahî bir ses gibi sayfalara taşıyan madrabazlara da dikkat etmek gerekir. Sayfalar dolusu yazım yanlışı, çok bariz imlâ hataları, çalışılmamış cümleler, mide gurultusu mısralar; tutarlılığı tenkit süzgecinden geçmemiş fikirler…
İmza için oturmuş şu yazarla avare avare fuarda gezinen sıradan bir insanın farkı ne? Biri ya parasıyla ya ilişkileriyle kendisine kitap çıkarmış, diğeri bunu umursamamış. İşte bu kadar. Bir de nitelik derdi ve yayın ilkesi, seçici bir ilmi heyeti olmayan; kitapla kültürle, fikirle, sanatla alâkasız olduğu halde ticaretini yapmak için kurulan yayınevleri!..
Bunların yayınlarını okuyanda okuma zevki ve kitap sevgisi kalır mı?
Bazı yayınevlerinin kitap indirimlerini % 20’lerde tutması kabul edilebilir değil. Aynı yayınevinin kitaplarını internet ortamında daha ucuza alabiliyorken neden fuardan daha pahalıya alalım? Bazı yayınevleri de son çıkan kitaplarını fuara götürmektense depolarında kalmış kitapları okura dayayıp duruyor. Fuar organizasyonlarında hem indirim oranları hem yeni çıkan yayınlar konusunda yayınevleriyle mukavele yapılması iyi olur.
Evet, on gündür Erzurum’da insanları bir araya getiren güzel bir organizasyonun adıdır, kitap fuarı… Doğu Anadolu 7. Kitap Fuarı, Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Mehmet Sekmen’in şehrimize kazandırdığı Recep Tayyip Erdoğan Fuar Merkezi’nin sıcak ve oldukça konforlu ortamında gerçekleşti. Erzurum Valimiz Sayın Mustafa Çiftçi’nin öğrencilere verdiği destek önemliydi. Çocukların, öğrencilerin ellerindeki hediye çekleriyle kitap stantlarının arasında gezinmesini izlemek göze ve gönle şifanın ta kendisidir.
Bize gelince…. Kitap fuarları bile yaş aldığımızı yüzümüze haykırıyor. Hakikati ise kitaplar arasında gezinip yanıma sadece iki kitapla gelen Allah’ın keremi oğlum söyledi: “Baba stantlardaki çoğu kitap tanıdık; ilgimi çeken yeni bir kitap bulamadım.” Yine de fuardan çoğu (doğrudan veya dolaylı) kelime ve dilbilim incelemesi olmak üzere 38 kitap almışım… Aldığım kitaplardan üçü:
Tarih Sırasına Göre Bütün Yazıları, Nurettin Topçu, Dergâh yayınları
Babamın Kitapları, Luan Starova, Dergâh yayınları
Denemeden Bilemezsin, Orçun Üçer, Ötüken yayınları
İnce ruhlar için bir şenliktir, toydur kitap fuarları…
Bin bir meşakkatle şehir şehir stant kuran ve şehrimize gelen yayınevlerine, fuar organizasyonunda emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.
Yüreğinize saglik..