Manadan Bir Gün Yaşamak Dilersen

 Amasya, Yeşilırmak’ın kıyısında Osmanlı’dan gelen bir rüya şehir; özellikle ırmağa vuran köşk ışıkları ve sandal sefalarının arasında…

Evden işe, işten eve giden biri iseniz Amasya’da Ramazan sizin için pek bir anlam ifade etmez diğer tüm şehirler gibidir zira.

Lakin Amasya’da farklı bir ramazan yaşayayım derseniz, oruçlu vücudunuzu alıp yukarı türbeye götürebilirsiniz… Yeşilliklerin arasında doğada sakin bir ortamda büyük bir zat yatmaktadır. Sadrazam Mehmet Rüştü paşanın babası, Şeyh Şamil’inin hocasının hocası, Mevlana Bağdadi Hz.’nin talebesi İsmail Şirvâni Hz… Büyük ahşap kapıdan besmele ile girerken atmosferin huzuru bronşlarınızda gezinmektedir. İki rekât namaz, edeple gelip lütufla gitmeye çalışmalar, dua, asumana açılan eller, iki damla belli belirsiz…

Sonra Âlimin dağda açtırdığı çeşmesinden de iftar için mataranızı doldurursunuz, daha ne detaylar var lakin başka yazıda inşallah…

Sonra Irmak kenarı, saat kulesi, dalgalanan Türk bayrağı ve onu selamlayan Atatürk ve silah arkadaşları ile kendisini karşılayan Amasyalılar…

Biraz ilerler, Bimarhane’yi geçip, benzinlikten yukarı çıkarsınız, RAM’ın karşısında Mir Hamza Nigâri Hz. vardır. Bahçesinde çiçek desenleri, açan güller, şebboylar, laleler ne kadar bakımlı bir bahçe dersiniz… Nereden bileceksiniz Azerbaycanlı zengin bir hanım ağanın rüya üzerine yirmi yıl önce Amasya’ya gelip Nigâri Hz camisini tadilat yaptırdığını ve tüm ihtiyaçlarını karşıladığını…

Seyyid olan Nigâri Hz. aşk insanıdır… Hocası İsmail Şirvâni onun için : ‘’Onun şeyhi aşktır’’ demiştir. Öyle yanık öyle hisli öyle içli divanı vardır ki, okuduğunuzda sizin de ciğerinizde bir duman kokusu alırsınız. 

Nice ağlamayam kılmayam feryâd
Giriftârım aşkın bî-nevâsıyam
Leylâ’nındır Mecnûn, Şîrîn’in Ferhâd
Ben de Şâh NİGÂR’ın mübtelâsıyam

Kim bilir belki bir gün siz de görürsünüz kendisini… Vefatına yakın hasetçiler tarafından padişaha şikâyet edilmiş ve Elâzığ’a sürgün edilmiştir. Vasiyet eder Elazığ valisine:

Vefatımda cesedimi Amasya’ya gönderiniz, oğlumun yanına defnedilmek isterim?

Vali Hazretleri de ;

– “Efendim, Allah muhafaza buyursun. Efendimizin safayı kalbine itimadım berkemal olduğu için arz edeceğim ki böyle bir hâl karşısında havaların sıcak ve Amasya’nın 10-12 günlük bir mesafede bulunması sebebiyle na’ş-ı saadetiniz yollarda rahatsız olur” 

Mir Hamza Nigâri o vakit valinin gözlerinin içine dik dik bakar ve:

-“Seksen senedir bu vücut Allah demiştir. O’ndan gayrısını görmemiştir. Sekiz gün içerisinde taaffün edecekse bırak etsin” demiştir. Amasya’ya gelir menekşe kokulu güzel, tabutu açılır miskler kokusuna hayran kalır.

Oradan yokuşu tırmanıp Pirler parkına doğru yürürsünüz, oruç ve biraz yokuş azıcık nefesinizi keser lakin büyüklerin kapısına nefes kesilmeden nefis ezilmeden varılmaz. Pirler parkında önce edeptendir deyip, az aşağıda bulunan Hacı Bektaşi Veli Hz.’nin halifesi Seyyid Hamdullah Hz. ziyaret edersiniz. Kapıda seyyidlerin özelliği bol ikramlı olmaları nedeniyle küçük sepette bulunan kare yeşil türbe örtüsünden alıp bereket için cüzdanınıza yerleştirirsiniz. Ehlibeyt kardeşlerimizle selamlaşıp ayrılırsınız. Daha sonra yokuşu tekrar çıkarak Pir İlyas Sücaeddin Hz ziyaret edersiniz. Kapısında bina ile aynı yaşta Daum ağacı vardır, bu ağacın da geçmişe dair detayları vardır ya tüm öğrendiklerimizi yazamayız. Pir İlyas, genç yaşta, Timur Han’ın zor sorularını cevaplamayı  başaran  Amasya  müftüsüdür.  Timur’un  yanında  götürdüğü Pir İlyas, Timur’un ölümünden iki yıl sonra Horasan’dan tekrar Amasya’ya döner lakin farklı bir kişi olarak. Horasanda maneviyat bahçelerinde güller arasına karışmış ve  Halvetiliği  Amasya’ya  getirmiştir.

İftara az kalmıştır ki, Halveti camisi olan çilehane camiine girersiniz. Farklı bir cami farklı bir ortam aman Allah’ım… Tek tek küçük odalar… İnsanların dış dünya ile bağlarını kesip Hakk ile hemhal oldukları odalar. Birine girmek için başınızı eğersiniz, küçük kapıdan girip beyaz boyalı odanın köşesine oturursunuz. Bir zamanlar odunların yandığı şömineden bir ışık size loş ortamı sağlar. İki rekât kabir yalnızlığında gibi, tüm yalnızlığınızla namaz kılarsınız. Yine tüm yalnızlığınızla sesli sesli Kuran’ı Kerim Okursunuz… Rabbinizin güzel sesli kuranları dinlediğini bilerek… ‘’Latahzen innallahe meana’’ ayetini duyarsınız… ‘’Üzülme Allah bizimledir.’’ Hiç yalnız olmadın mı? En zifiri yalnızlığında O hep seninleydi. Çünkü seni o seçti. Tarık suresinde öyle belirtti Yaradan. Büyük güçten gelen sevgi, aşk, güven ve büyük güce dayanmanın mutluluğu ile pirlerde akşam serinliğinde şehir manzarasına karşı iftarınızı açarsınız. Bilirsiniz ki oruçlunun iftar öncesi yaptığı dua reddedilmez. İşte muhteşem bir dua saati.

Semaver de çay ve yanında künefe ile taçlandırdığımız akşamımız henüz bitmedi… Amasya’nın her köşesinde bir gönül sultanı vardır ki, ismini zikredemediğimiz Sultanlara selam olsun…

Ve teravih namazını bir akşam Gümüşlü Camide, bir akşam Bayezid Camii’nde, bir akşam Küçük Ağa medresesinde kılarsınız… İşte o zaman Amasya’da Ramazanın manevi tadının başkalığını yaşarsınız…

Ve ertesi sabah manadan aleminden, dünyaya yeni gelmiş gibi uyanırsınız…

Hayırlı Ramazanlar efendim…​

                  03.03.2025

Foto: Hüseyin Menç