eğitim,öğretim,terbiye,talim,Meb,Üniversite,öğrenci,öğretmen,muallim,öğretim üyesi,maarif,aile,
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Ankara
Parçalı Bulutlu
27°C
Ankara
27°C
Parçalı Bulutlu
Cuma Açık
27°C
Cumartesi Parçalı Bulutlu
30°C
Pazar Az Bulutlu
31°C
Pazartesi Az Bulutlu
27°C

Prof. Dr. Necmettin TOZLU

1945 yılında Gümüşhane Merkez Kocayokuş Köyü’nde dünyaya geldi. İlkokulu Kale’de, orta ve lise eğitimini Gümüşhane’de tamamladı. Ankara Yüksek Öğretmen Okulu Eğitim Bilimleri Fakültesi’nden mezun oldu. Erzurum Atatürk Üniversitesi’ne Pedagoji Asistanı olarak girdi. İsmail Hakkı Baltacıoğlu’nun Eğitim Sistemi Üzerindeki araştırmasıyla doktorasını verdi. Michigan Üniversitesinde araştırma ve incelemelerde bulundu. Eğitim Felsefesi Anabilim Dalında Doçent ünvanını aldı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Başkanı ve aynı üniversitede Profesörlüğe yükseldi. Van Yüzüncüyıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölüm Başkanı olarak görev yaptı. ”Eğitime Giriş”, “Eğitim Felsefesi”, “Kültür ve Eğitim Tarihimizde Yabancı Okullar”, “Orta Öğrenimde Öğrenci Başarısının Değerlendirilmesi”, “Eğitim Problemlerimiz Üzerinde Düşünceler” konularında eserler yazdı. Aşık Nuri Baba üzerine bir inceleme kitabı vardır. Türk Felsefe Derneği, Türkiye Yazarlar Birliği, The Philosophy of Education Society üyelikleri bulunmaktadır. En öncelikli araştırma konusu eğitimdir. Halen eğitim üzerine yazılar kaleme almaktadır.

    Taklit Bir Model Ama Nereye Kadar?

    Bugünkü encamımız taklidin ürünüdür. Taklidin hayattaki rolü ve önemi inkar edilemez: Öğrenmede, kültürde, iletişimde, sporda, sanatta, siyasette, millet ve devlet hayatında taklidi sıkça görüyoruz.

    Tarihimizde pek çok taklit devrelerimiz olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu’nun yenilgiler döneminden başlayıp Cumhuriyetle yegane model olarak benimsediğimiz taklit dönemi bize pek pahalıya mal olmuştur. Ne acıdır ki hala bu dönemi kapatmış değiliz.

    Kısaca çocuk önce ana-babasını taklit eder. Sonra okulda öğretmenlerini. Giderek sanat dünyasını, sinema dünyasını ve siyaset adamlarını. Eğer bu benimseme bir yerde kesilip şahsiyeti besler hale gelmezse ferdiyet olma imkansızlaşır. Ferdiyet, benlik kurulamaz. Zanaatta da aynıdır. Usta-çırak usulü toylar için, yeni başlayanlar için elzemdir. Ancak bu ilişki bir yerde orjinaliteye dönmezse sonuç hüsrandır. Sistem, taklitçilik üzerine inşa edilmişse kendi geleceğini, dünyasını kapatmıştır. Biz, üç asırdır bu döngü içerisindeyiz. Eğitim-öğretimimiz, devlet hayatımız, sanat dünyamız ufala ufala neredeyse yokluğa müncer olur.

    Üstad Hoca Nurettin’den bir misal getirir: Hoca bindiği dalı kesmektedir. Yoldan geçen biri hoca düşeceksin der. Yok yok! Hoca keser ve düşer. Hoca adamın arkasından koşar, “düşeceğimi bildin öleceğimi de bilirsin!..” Avrupalı bizim İslam dalını kesmeye başladığımızdan beri öleceğimizi bimiştir… Kıs kıs gülmüş!

    Biz ona başvuruyoruz ve diyoruz ki, “madem düşeceğimizi bildin, nasıl yaşayacağımız da bilirsin!..” O da bize asırlardır zehrini akıtır şifa niyetine! Kim kimi taklit ederse o, odur, ondandır. Bir metinde okumuştum yahut bir sohbette. Her neyse ama bu mânada harikulade bir değerlendirme: Bir palyaço Firavun’un huzurunda Hz Musa’yı taklit ederek efendisini eğlendirir. -Hz Musa, “Ya Rabbi onu kahret” diye niyaz eder. Rab, -“etmem” der. Çünkü seni taklit ediyor!

    Dikkat edin! Tezyif, eğlendirme anlamıyla bile olsa, taklitte edilene nisbet esas. Gel bizim batıcılara anlat anlatabilirsen? M. Ali Aynî dahi Daru’l-fünün Tarihi’nde şöyle bir misal getirir: Mülkiye Mektebi’nde gençler bilgi ve kabiliyetleri geliştikçe heyecanlı ve münevver olup çıkıyorlardı. Kimi Robespiyer’i taklit ediyor, kimi Danton rolünü takınıyor, Mara gibi hareket edenler…(Aynî age, Yay. Haz. M. Hasırcı, 1927, 12). Yazar bundan övgüyle bahsediyor. Müslüman Türk genci ancak Mara, Danton olursa makbul!

    “-Yazıklar olsun onlara ki kavimlerinin an’anelerini unuturlar”. Bu söz Homer’in. Kadim Yunan’ın asil, genç bir generali bu mısrayı Büyük İskender’e, hayatına mal olacağını bile bile okur. Şöyle: Büyük İskender, Dâra’nın kavminin ona secde ettiğini görünce bu âdet hoşuna gider, kendi kavminin de aynı şeyi yapmasını ister. Bir gün bahsettiğim general, İskender şarap içerken Homer’in yukarıda ifade ettiğim mısrasını okur. İskender sofrasındaki patates peltesini asilin yüzüne çalar. General yüzünü siler ve;

    “-Hayatını bana borçlusun, Granikos meydan muharebesinde seni ben kurtardım” der. İskender, kılıcını çeker ve generalini öldürür. Ama dayanamaz, kahrından erir ve önemsiz bir hastalıkla ölüp gider (İman ve Aksiyon, 47).

    Burada ve benzer durumlarda tarih boyunca olan, herhangi bir toplum, millet yahut ırkın, taklit yoluyla aktarılan sunî, özenti, devşirme hareketlerle nihayet pörsüyüp, çürüyüp gittiğidir.

    Bir nebze de âllame İkbal’i dinleyelim:

    Taklitçilik dilenciliktir. Dilencilikle benlik kurulamaz. Kurulduğu düşüncesi bir yanılsamadır. Sahte bir benliktir. Özellikle Batı’yı taklit Doğu’lu insanda özü yitirmiş, özgünlüğü ve yaratıcılığı bastırmış, gelişmeyi saptırmıştır (K. G. Saiyidan, İkbal, Eğitim Felsefesi, Çev: N. Tozlu, Ankara, 2003, 10). İkbal sürüp giden bu taklit furyasını pek çok şiirinde çarpıcı ifadelerle dile getirir ve reddeder. Uzun bir şiirinden birkaç mısra:

                “Ey kalbim daha ne kadar zaman yanacaksın pervane gibi,

                  Yabancının ateşi etrafında ne kadar kanat çırpacaksın?

      Tutuştur benliğini kendi ateşinle!..”

                Benliğin yitimi başkasını, başka toplumları benimseme iledir. Bunu hakkıyla sorgulamayan toplumlar ne kendileri ne de başkaları olabilirler. Fert kendini gerçekleştiremediği müddetçe şahsiyet olamaz. Kendi olamaz. Dolayısıyla yaratıcı, kurucu, tefekkür edici de olamaz. Nihayet bu tür fertlerden meydana gelen toplumlar, milletler de gerçekte var olamazlar.

    Bütün bunlardan dolayı Üstad en evvel yüzyıllardır süregelen bu taklit basitliğinin, furyasının, ucuzluğunun durdurulmasını ister. Sonra da gençliğin geçmiştekilerden hiç kimseyi taklit etmeyeceğini haykırır. Anasını-babasını, dedesini, ninesini vs. Bunlara mümin oldukları için saygı duyacak ama İslam’ı bugünkü duruma düşürdükleri için bunları hiçbir hususta taklit etmeyecektir. Aynen bunun gibi günümüz İslam dünyasındaki madde ve manaları geçkin, pörsük, [şuna, buna kul] örnekleri de taklit etmeyecektir. Dahası var:

    -Tek bir örneğe göre inşa edilecektir. Bu örnek sahabiler ve onların gerçek bağlılarıdır. Diğer örnekler yanıltıcıdır. Mesela bugünkü gençlik; yanıltıcıdır. Çünkü;

    • Gayesiz,
    • Murakabesiz,
    • Rehbersiz,
    • Şahsiyetsiz ve
    • Mesuliyetsizdir.

    Dünkü gençlikte;

    • Çürümüş,
    • Kokmuş ve
    • Şaşırmış olduğu için yanıltıcıdır.

    Evvelki günkü gençlikte pek çok hastalıkla malüldür. Dolayısıyla o da yanıltıcıdır. Hastalıkları:

    • Aşksız,
    • Vecdsiz,
    • Ruhsuz
    • Heyecansız ve sadece kitapların başlıklarına, mevzularına takılı softacıklar.

    Gençlik, İslam inkılabının ruhunun döküleceği bir kalıp halini almalı. İnsanın şahsiyet olması sadece kendi kültürel mirasından beslenmesi ve ilham alması ile sağlanır (İman ve Aksiyon, 36). Şimdi mesele şu: Böyle bir gençlik yetiştirilebilir mi? Yetiştirilebilirse nasıl? Belli ki iş gelip eğitime dayanıyor. Öyleyse Necip Fazıl’ın böyle bir eğitim sistemi, felsefesi, modeli var mı?

    Yazarın Diğer Yazıları
    Yorumlar

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.