“Gambit” satranç oyununa dair bir kavram.
Taş vererek rakibi zorunlu hamlelere mecbur ederek mat etmek kısaca; sonuca ulaşma yolunda büyük fedakârlıkları göze almak.
Feda-kâr: Feda ederek kâr etmek yani.
Aslında inançlı her insan için imtihan için indirildiğimiz dünya hayatında istikbalimiz olan ahiretteki yüksek hedeflere ulaşmak konusunda büyük fedâlar yapmak; yani “gambit” yapmak Kur’an’ın açık bir tavsiyesi:
“Sevdiğiniz (değer verdiğiniz ve önemsediğiniz) şeylerden infak etmedikçe gerçek iyiliğe asla erişemezsiniz. Hayır, olarak her ne infak ederseniz Allah onu hakkıyla bilendir.” Al-i İmran, 3/92.
Bu “gambit stratejisi” en çok eğitimciye yakışır.
İnsan zorunlu yaptığı işlerle değil; zorunlu işlerini hakkıyla yerine getirdikten sonra; üzerine vazife olmadığı halde yaptığı işlerle “değer” kazanır.
Eğitimci her daim öğrencisinin beklentilerinin üzerinde güzellikler yapmaya çalışmalıdır.
Mesela; İlkokuldaki öğretmenimiz bize kalem traş kullandırtmaz kalemlerimizi kendi çakısıyla açardı.
Düşen tumanımızı çeker, akan burnumuzu silerdi, babalarımızda bin bir gayretle kopardığı paralarla bizlere rengârenk hediye kitapları alırdı.
Eğitimci öğrencinin gönlüne girmek istiyorsa “gambit ehli” olmalıdır.
Yapacağı gambit işleri için kendi imkanları sınırlı ise kendisine sponsor olacak kişi ve kurumları sürece dahil etmelidir.
Tabii ki “gambit stratejisi” tek taraflı bir eğitim süreci gibi görülmemelidir.
Öğrenci de eğitim ortamında başarı yolunda “gambit stratejisi” ne başvurabilir.
Attığı ekstra adımlarla öğretmeni, okul idaresi ve arkadaşlarına sürprizler yapabilir.
Sizlere kendi hayatımdan bir “gambit hatırası” aktarayım.
Yıl 1981.
Yer Zile Alparslan Ortaokulu.
Fen bilgisi öğretmenimiz Faruk hoca 100 soruluk (çoktan seçmeli, boşluk doldurmalı, doğru/yanlış) bir teksir kâğıdı dağıttı.
Süre 20 dakika idi ve her doğru cevabın değeri 1,5 puandı.
100 lük not sisteminde 66 doğru yaptığınızda 100 alabiliyordunuz.
Aslında Faruk hoca da sınav kâğıdını bir “gambit stratejisi” olarak alternatifli hazırlamıştı.
Süreyi sınırlamış ama soru seçme, pas geçme imkânı sunmuştu Faruk hoca.
Cemil Paslı’nın kâğıdını okuyan Faruk hoca şok olmuş ve bütün Alparslan Ortaokulu’na beni reklam etmişti.
Karşılaştığım okul müdüründen öğretmenlere ve arkadaşlara kadar herkes beni tebrik ediyordu.
Olay tamamen “gambit stratejisi” çerçevesinde gerçekleşmişti.
Faruk hoca Cemil Paslı’dan 20 dakikada 66 doğru beklerken o 92 doğru yapmıştı.
Bu olay ve sonrasında gördüğüm tepkiler hayatımda bir milat, bir dönüm noktası olmuştu.
Artık hayat benden ne bekliyorsa hep daha daha daha fazlasını vermeye çalışmayı bir hayat tarzı haline getirdim.
Feda ettikçe kâr, kâr ettikçe feda ediyorsunuz.
Taş verdikçe kazanıyor, kazandıkça taş vermeyi küçümsüyorsunuz.
Eğitimci arkadaşlara ve öğrencilerimize aslında tüm toplumun bu yazımın ulaştığı fertlere buradan Kur’an’ı da referans (Al-i İmran, 3/92) göstererek “gambit ehli” olmaya davet ediyorum.
Unutmayın!
Hayatta her iş gibi eğitimde de;
Ne kadar fedanız varsa o kadar kâr edersiniz.
Education and the “Gambit” Relationship
“Gambit” is a concept related to the game of chess. In short, it means checkmating an opponent by forcing them into certain moves by sacrificing a piece; it means making great sacrifices to achieve the desired outcome.
Sacrificial: Gaining by sacrificing.
In fact, for every believer, making great sacrifices in this worldly life, where we are sent for the test of life, in order to reach the high goals of the hereafter, which is our future, is a clear recommendation of the Quran:
“You will never attain true righteousness until you spend from what you love (value and care for). Whatever you spend in charity, Allah is All-Knowing of it.” Al-i Imran, 3/92.
This “gambit strategy” is most fitting for an educator. A person gains “value” not through the tasks they are obligated to perform, but through the tasks they undertake even when they are not their responsibility, after fulfilling their obligatory duties properly.
An educator should always strive to do more than their students expect.
For example, our elementary school teacher wouldn’t let us use pencil sharpeners; she’d sharpen our pencils with her own penknife.
She’d pull up our drooping pants, wipe our runny noses, and our fathers, with great effort, would buy us colorful gift books. If an educator wants to win the hearts of their students, they must be a “gambit expert.”
If their own resources are limited for the gambit projects they will undertake, they should involve individuals and institutions that will sponsor them in the process.
Of course, the “gambit strategy” should not be seen as a one-sided educational process. Students can also use the “gambit strategy” on their path to success in the educational environment.
They can surprise their teacher, school administration, and friends with extra steps they take.
Let me share a “gambit memory” from my own life with you.
The year was 1981.
The place was Zile Alparslan Middle School.
Our science teacher, Mr. Faruk, distributed a photocopied paper with 100 questions (multiple choice, fill-in-the-blanks, true/false).
The time limit was 20 minutes, and each correct answer was worth 1.5 points.
In the 100-point grading system, you could get 100 if you got 66 correct answers.
Actually, Mr. Faruk had prepared the exam paper with alternatives as a “gambit strategy”.
Mr. Faruk had limited the time but offered the option to choose questions or skip some.
Mr. Faruk was shocked when he read Cemil Paslı’s paper and publicized my name to the entire Alparslan Middle School.
Everyone I met, from the school principal to the teachers and friends, congratulated me.
The whole thing happened within the framework of a “gambit strategy.”
Mr. Faruk expected Cemil Paslı to get 66 correct answers in 20 minutes, but he got 92.
This event and the reactions I received afterward became a milestone, a turning point in my life.
From then on, I made it a way of life to always try to give more and more than life expects of me.
You gain profit by sacrificing, and you sacrifice more by gaining profit.
You win by giving stones, and you belittle giving stones as you win.
I invite my fellow educators and students, and indeed all members of society to whom this writing reaches, to become “people of gambit,” referencing the Quran (Al-i Imran, 3/92). Remember!
In life, as in every endeavor, in education too;
The more sacrifices you make, the more profit you will have.
