Kütüphaneler Külliyesi: Rami Kütüphanesi 

DERSAÂDET YAZILARI- 34 

Sultan III. Selim tarafından Nizâm-ı Cedîd askerleri için Üsküdar’da inşa ettirilen Selimiye Kışlası’nın büyüklüğünü belirtmek için “Baba-oğul aynı yerde askerlik yapmış, askerlik süreleri boyunca birbirlerini hiç görememişler” rivayeti yaygındır. Selimiye Kışlası’nı gezme imkânım olmadı ancak geçtiğimiz ay ziyaret etme fırsatı bulduğum Râmi Kütüphanesi için aynı tahminde bulunmak mümkün.  

Kütüphanenin web sitesindeki tanıtımında şu açıklamaya yer verilmiş: “Geçmişi 18. yüzyılın ortalarına dek uzanan Rami Kışlası, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yoğun gayretleriyle yürütülen aslına uygun restorasyon, renovasyon ve yeni inşa çalışmalarının tamamlanmasıyla Rami Kütüphanesi olarak yeniden hayat buldu. Her yaştan okuyucunun ihtiyacına cevap veren koleksiyonu, ihtisas kütüphaneleri ve yaşam alanlarıyla Avrupa’nın en büyük kütüphane kompleksi olarak öne çıkan Rami Kütüphanesi, 2023 yılının Ocak ayında okuyucularına kapılarını açtı.”¹ 

Tanıtım bilgilerine göz atıldığında “51.000 m²’lik peyzaj alanıyla Avrupa’nın en büyük kütüphanesi unvanına sahip Rami Kütüphanesi, yalnız 4200 kişilik oturma kapasiteli okuma salonları ile değil İstanbul’un kalbinde bulunan geniş yeşil alanıyla da İstanbul’a nefes aldıran bir buluşma alanı olarak tasarlanmış. Kafeleri, yapay göleti, okuma amfileri, yürüyüş-bisiklet parkurları ve ulusal belleğin arşivlendiği depolarıyla kullanıcılara klasik bir kütüphane anlayışından sıyrılmış aktif bir mekânsal kullanım alanı sunmakta.”* 

Sultan II. Mahmut tarafından Asâkir-i Mansure-i Muhammediye ordusu için yaptırılmış olan cesametli yapılar silsilesinden oluşan Râmi Kışlasının, artık kütüphaneden öte “kütüphaneler külliyesi” olarak anılmayı hak ettiğini söyleyebiliriz. Bünyesinde Bebek-Çocuk Kütüphanesi, Gençlik Kütüphanesi, Yetişkin Kütüphanesi, Atatürk Kütüphanesi, Yazma Eserler Kütüphanesi ve hemen her ilim/bilim dalına ait müstakil kütüphaneler mevcut. Rami Kütüphanesi için “Her Yaştan Okuyucunun Buluşma Noktası” ya da her kuşaktan kitap sevdalılarının kesiştiği kavşak denilebilir.  

36.000 m² kapalı alanı ve 4200 kişilik oturma kapasitesiyle İstanbul’un en büyük kütüphanesi unvanına sahip olan Râmi Kütüphanesi’nde engelli merkezi, atölyeler, multimedya bölümü kafe ve dinlenme alanlarıyla eksiksiz hizmet verilmeye çalışıldığı anlaşılıyor. Bireysel ve grup çalışma odaları, okuma salonları, sunum ve seminer odaları, sergiler, kitap satış yerleri, üniversiteye hazırlık salonları, sosyal alanlar vb. mekânların tamamını gün boyu gezmekle bitirmek mümkün görülmüyor. 7/24 açık okuma salonlarıyla okuyucu ve araştırmacılara günün her saatinde hizmet veren kütüphanenin bu özelliği onu daha da önemli ve cazip hale getiriyor.   

Nadide ve kıymetli eserlerin sergilendiği bölüm ve alanlarda ziyaretçi akını yaşanıyor, okullardan ziyarete gelen öğrenci gruplarının heyecanı ve neşesi ise yüzlerinden okunuyor. Köklü tarihimizle bağlarımızı hatırlatan paha biçilemez eserlerden padişahlara sunulmuş muhteşem hatlı ve müzehheb yazma nüshalar medeniyetimizin kök değerlerinin yansımalarını temaşa ettiriyor ziyaretçilerine. Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nın, kütüphanenin bir bölümünde açtığı “Kutsal Risâlet” sergisi ise 8. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar farklı dönemlerde yaşamış meşhur pek çok hattatın kıymetli yazmalarını ziyaretçilerin ilgisine sunuyor. Tarihsel süreç içerisinde nadide yazma Mushaf-ı Şeriflerin gerek hat gerekse fiziksel özellikleri açısından şaşkınlık verici güzelliklerini görme fırsatı yakalıyor ziyaretçiler. 

Eğitimci bir dostumla saat 12:00’de giriş yaptığımız kütüphaneden saat 17:00’de ayrılırken göremediğimiz ya da vakit darlığı nedeniyle çok hızlıca geçtiğimiz pek çok bölümlerin ziyaretini sonraki günlere bırakmak zorunda kaldık. Nerdeyse tüm kütüphane salonları dolu, grup çalışma odalarında öğrenciler ekip halinde çalışıyorlar. Sunum yapanlar, seminerlere katılanlar,  bireysel çalışanlar hemen her birimde bir hareketlilik ve canlılık var. Kütüphane, sadece hava almak ve dinlenmek için dahi İstanbul’un gezilebilecek gözde mekânlarından biri haline dönüşmüş şimdiden.  

Netice-i kelam gelecek adına umutlarımızı tazeleyen ve sözün kifayet etmeyeceği emsalsiz donanım ve güzelliğe sahip bu “Kütüphaneler Külliyesine” emeği ve katkısı olanlardan Allah razı olsun, hizmetleri daim olsun.  

“Yapılınca oluyor” dedirten cinsten benzeri mekânların çok hızlı bir şekilde yaygınlaştırılması amaç ve hedefinin; okuyan, bilgili ve kültürlü nesillerin çoğalması adına her daim gündemin ilk sırasında yer alması dilek ve temennisiyle…

* https://etkinlik.ramikutuphanesi.gov.tr/

Dr. Hasan YILDIZ