Minimalizm, kelime anlamı olarak Fransızca kökenli “minimum’’ yani bir şey için gerekli olan en aşağı, en küçük anlamına gelen minimal sözcüğünden türetilmiş; “Sade ama basit olmayan, yalın ama yavan olmayan bir güzellik anlayışıdır.” Şeklinde Hegel tarafından tanımlanmış bir kelimedir.
Yaşam tarzı olarak minimalizm, daha çok satın alınan ürünlerin azaltılması, ihtiyaca yönelik alışverişin yapılması, ev dekorasyonu gibi alanlarda, yalınlığın tercihi gibi alanlarda tüketim anlamında sadeliği savunmaktadır. Günlük hayatta fazla gerek duyulmayan, hayata değer katmayan, gereksiz ve fazla eşyalardan arınmak olarak anlaşılmaktadır.
Tüketim kültürünün sahip olduğu aşırı tüketim alışkanlığına karşı çıkmak dışında, alternatif, anlam arayan bir tarz olarak da görülmektedir. Materyalist fikrin karşıtı olarak, hayatın maddi olmayan yönlerine daha fazla yoğunlaşan minimalist düşüncenin temel ilkesi “az çoktur’’ fikridir. Tüketilen ürünleri daha titiz ve bilinçli bir şekilde seçme ve gereği olmayan ürünlerden kurtulmayı, ayrıca modernizm ile birlikte gelen ve yaygınlaşan teknolojinin, insan hayatına getirdiği kalabalığı ve kargaşayı azaltmayı amaçlamaktadır. Çünkü teknolojinin sebep olduğu yoğunluk ve fazlalıklar dikkatleri dağıtabileceği gibi kişi ve toplum tarafından stres ve zihin yorgunluğu olarak kendini göstermektedir.
Eğitimde Minimalizm
Eğitim sistemi, maalesef karmaşıklıkla boğuşur durumdadır. Müfredatların yoğunluğu, gereksiz detaylar ve değerlendirme yöntemleri, öğrenme süreçlerini zorlaştırmaktadır. Eğitimde sadeliğin sağlanması için eğitim sisteminin basitleştirilmesinin ve bu sadeleştirme sürecinin nasıl uygulanabileceğinin değerlendirilmesi ve uygulanması elzem bir durumdur. Temel ilke, bilgi ve beceriyi en etkin şekilde kazandıran yalın bir sistem oluşturmak ve yaygınlaştırmak olmalıdır. Karmaşık ve gereksiz ayrıntılarla dolu öğrenme ortamları, müfredat ve programlar öğrenme süreçlerini zorlaştırabilmektedir.
Sadeliğe dayalı eğitim uygulamaları ile ne avantajlar elde edilebilir?
- Öğrenciler, gereksiz bilgi yığını yerine, az ama öz içerikle öğrenme ögelerine odaklanabilirler.
- Gereksiz yüklerden arındırılmış bir sistem, içerdiği baskıyı hafifletir.
- Sade bir sistem, zamanın daha verimli kullanmalarını sağlar.
- Sadelik ile öğrencinin dikkati artar ve öğrenmesi hızlanır.
- Gereksiz bilgi birikimini ortadan kaldırır.
- Öğretmenlerin ders hazırlama sürecini basitleştirir.
- Gereksiz bilgilerin elenmesini sağlar.
Eğitim Sisteminin Sadeleştirilmesi Nasıl Sağlanabilir
Eğitim sistemlerinin sadeleştirilmesi, müfredatın gereksiz ayrıntılarından arındırılarak temel becerilere odaklanılmasıyla başlamalıdır. Her konunun açık bir öğrenme hedefi olmalı ve içerik bu hedefe uygun olarak yapılandırılmalıdır. Mesela ilkokullarda okuma, yazma, temel matematik becerisi ve problemin çözümü gibi ana özelliklerin öne çıkarılması sağlanabilir. Esnek ve kolay anlaşılır eğitim modelleri hazırlanabilir.Katı ve komplike modeller yerine, esnek yapılar benimsenebilir. Eğitim materyallerinde kullanılan görseller, metinler ve araçlar basit ve işlevsel olabilir. Direkt başka kültürlerin uygulamalarını benimsemek yerine kendi gelenek ve kültürüne dayalı sade bir model temel alınabilir. Ölçme ve değerlendirmede yaşanan adaletsizliğe neden olabilen uygulamalar düzeltilerek daha net ve adil olan değerlendirmeler uygulanabilir. Karmaşık ve çok geniş kapsamlı sınavların yerine, basit ama etkili bir değerlendirme aracı olan gerçek hayatta uygulanabilir bileşenler örneğin, proje temelli öğrenme programları uygulanabilir. Teknolojinin doğru kullanımı sağlanmalıdır. Mesela hemen her devlet okulunda yer alan akıllı tahtaları her an ve her derste kullanmak yerine itidal bir kullanım yapılmalı, oyun ve sanat uygulamaları ile yalın fakat etkili öğrenmelere fırsat verilmelidir. Çocukları taşıyamayacağı ağırlığa erişecek kadar kitap, yardımcı kitap ve testlerle dolu bir çanta yükü altında ezmeden az ama öz içerikli kitaplarla eğitim öğretim sağlanabilir. Öğretmenlerin çoğunlukla başvurduğu yöntem olan fotokopi ile çoğaltılan çalışma sayfaları, test ve denemeler yerine deney ve gözleme dayalı dersler işlenebilir. Okul binası, sınıflar koridorlar sade ve renk seçimine dikkat edilerek dizayn edilebilir. Ev ve okul mobilyaları, dolaplar sade ama işlevsel hale getirilmeli içleri dağınık ve gereksiz dolu olmamalı. Okul sıraları, pencere önleri, duvarlar en sade hale getirilebilir. Sınıf ortamı kadar sade olursa odaklanma o kadar kolay olacaktır. Sınıf düzeylerine göre oyuncak ya da akıl zeka oyunları sade ve gerekli miktarda olmalı sınıfın bütün alanları ilgi dağıtacak kadar bu gereçlerle doldurulmamalıdır. Doğal ürünler kil, ipler, yemişler, canlı çiçekler gene gerekli miktarda sınıflarda yer alabilir.
Eğitimde sadelik, yalnızca öğrenme materyallerini sadeleştirmekle sınırlı değildir; bu anlayışlar, eğitim sisteminin tüm unsurlarına yansıtılmalıdır. Öğretmenlerin, öğrenme süreçlerini daha etkin hale getirmek için bu yaklaşımı benimsemeleri ve sürekli bir denge arayışı içinde olmaları yararlı olacaktır. Özellikle müfredat geliştiriciler, eğitim liderleri ve eğitim sendikaları, bu sadeleşme sürecinde iş birliği halinde çalışmalıdır. Eğitimde edinmeye ve edindirilmeye çalışılan birçok manevi değer, sadelikle direkt ilgilidir. Fiziksel koşullarda başlayan minimalizm hareketi maneviyatı da etkileyecektir. Sade insan egodan uzak, paylaşımcı, çıkar gözetmeyen birey olma yolundadır. Sadeliğin içerisindeki estetiği görür. Özümüzü oluşturan değerlerden olan sadelik ile doyumsuzluklarından şikayet edilen çocuklarımıza azın aslında çok olabileceği gerçeği benimsetilebilir.
