Erzurum’da Kemal Bıyıkoğlu Sempozyumu’nun Ardından

Üniversiteler Kuran Üniversitenin Kurucusu: Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu

Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu 100 yaşında Sempozyumu Liderlik, Bilim ve Miras, Erzurum Atatürk Üniversitesinde seçkin bir ilim adamı gurubunun katılımıyla gerçekleştirildi.

Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu bütün yönleriyle örnek ilim adamı sıfatlarıyla yeni nesillere tanıtılması gereken bir şahsiyettir.

Her yönüyle örneklik teşkil eden, merhum rektörü sempozyum gündemimize aldık. 6 Aralık 2024 tarihinde üniversitenin Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu Kongre Salonunda gerçekleştirilen sempozyum, açılış konuşmalarından ardından sabah oturumu ile başladı.  Sempozyumun açılışında Bıyıkoğlu’nun yetiştirdiği nesille  ‘’bozkırda toprağa düşüp, ormana dönüşen çekirdek’’ şahsiyete dönüşen özelliklerini  anlattım. Merhum Bıyıkoğlu; yapan, kuran, inşa eden, yol açan, ruh inşa eden cephesi, çalışma heyecanı ve aşkı aşılayan bir kimlik olduğunu söyledim.

Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Reyhan Keleş, sempozyumun hazırlık safahatını temiz duru bir Türkçe ile sundu. Daha sonra kürsüye gelen Rektör Profesör Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu pek çok alanda ilklere imza atan, ilk camiyi yapan, ilk İslami İlimler Fakültesi’ni açan, Nihaî Gelişim Planını projelendirip uygulamasını başlatan Bıyıkoğlu’nun çok yönlü kişiliği üzerinde durdu. Meslek okullarına ve İmam Hatiplere ilk kez üniversite kapılarını açan, bölge genelinde sığır ırkının ıslahını başlatan, ilmiyle, hocalığı ile Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu’nun yeni nesle örnek olan bir şahsiyet olarak liderlik cephesi üzerinde durdu.

İlk oturumda Bıyıkoğlu döneminde üniversiteden hoca ve öğrenci olarak yetişen üstad hocalar söz aldı. Prof. Dr. Beşir Atalay, zor dönemde kendilerine üniversite kapılarını açan Bıyıkoğlu’nun üstün meziyetleri olan ilim adamı taraflarını anlattı. Prof. Dr. Ömer Dinçer, hatıralar eşliğinde Bıyıkoğlu’nun perspektif yükleyen, misyon aşılayan cepheleriyle lider kişiliğini tanıttı. Prof. Dr. Mustafa İsen ise, öğrencilerine kurucu ruh aşılayarak gittikleri her yerde aynı misyona soyunan taraflarına dikkat çekti. Bütün mezunlar içinde Erzurum Atatürk Üniversitesi mezunlarının oranının % 3 olmasına rağmen sahada bu oranın kat kat üzerinde liderlik gösterdiklerini söyledi. Oturum Başkanı asistanlarından Prof. Dr. Nasrullah Hacımüftüoğlu,  çalışkan kişiliği ve halktan biri kimliği ile Bıyıkoğlu’na duydukları tarifsiz sevgiyi anlattı. Bu nedenle şoförünü bile sevdiklerini söyledi.  

Öğleden sonraki oturumda ilk sözü daha evvel bir Kemal Bıyıkoğlu kitabı hazırlayan Adem Kaplan aldı. Kaplan, Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu’nun kronolojik hayatını slayt gösterimi ile dinleyicilere anlattı. Oğlu Nadir Bıyıkoğlu ise, çalışkanlığından bahisle ‘’babalarının evde kendi hayallerindeki hatırasının sürekli çalışan bir baba’’ şeklinde hafızalarında kaldığını söyledi.

Daha sonra kürsüye gelen Prof. Dr. Ömer Akbulut ise, zootekni hocası ve branşdaş/meslektaşı olan Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu’nun pekiyi dereceli doktorasından başlayarak örnek ilmi kişiliği üzerinde durdu. Kitap haline getirilen doktora tezinin halen piyasada aranan referans kitap niteliğinde olduğunu söyledi. Cumali Ünaldı ise, dönem öğrenci hareketliliği üzerinde durdu.

Son oturumda önce Kemal Bıyıkoğlu kitabını hazırlatan Polatlı eski Belediye Başkanı Yakup Çelik söz aldı. Çelik, Hemşehrileri olan Bıyıkoğlu’nun ‘’Yunus gibi Anadolu’yu mayalayan bir 20. Yüzyıl dervişi’’ olduğunu anlattı.

Prof. Dr. Selçuk Coşkun, Erzurum halkında Prof. Kemal Bıyıkoğlu algısını anlatırken merhum hocanın halkla çabuk kaynaşan kişilik yapısına dikkat çekti. Prof. Dr. Adem Tatlı, Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu’nun cemiyete güzel örneklik teşkil eden hüsnü misal olmuş bir isim olarak şahsiyetinin model oluşturan yönleri üzerinde durdu.

Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu’nun En Büyük Eseri

Program, ismiyle müsemma olmak üzere üniversitenin, Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu salonunda icra edildi.

Sempozyum programı 6 Aralık 2026 tarihinde gün boyunca devam etti. Üniversite içinden hocalar, öğrenciler ve şehir eşrafından seçkin bir dinleyici topluluğu sempozyumda yapılan konuşmaları büyük alaka ile takip etti. Rektör Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu, merhum Bıyıkoğlu’nun hatırasına sahip çıkarak “Biz onun torunlarıyız.” diye hissî yakınlığını bilhassa belirtti. Organizasyona alâkadar bir ev sahipliği yaptı. Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Reyhan Keleş hanımefendi de üniversitede programdan sorumlu isim olarak yakın ve sıcak alakasını program sonuna kadar hissettirdi. Erzurum Büyükşehir Belediyesi’nin gayretli kültür daire başkanı Ergün Engin ayrı bir bahsi diğer. Program akşamı tertip edilen fasılda Erzurum türkülerinden oluşan repertuarla misafirlere türkü ziyafeti hazırladı. O akşam fasılda Erzurum kültüründen pek çok türkü havalandırıldı. Mehmet Çalmaşur’dan:

Ben gidiyom Rüştü Beyim ağlama,

Köz koyup da ciğerimi dağlama,

Ağlar gitti beni burda eğleme,

Yemen’e de benim ağam Yemen’e

Türküsü ise dinleyenlerin gönüllerini hüzün yumağı ile sardı.  

 O akşam Erzurum’da sözlü kültür geleneğinin pek latif örnekleriyle maziye yolculuk ettik. Misafirler hüzün yüklü türkülerle maziyi yad etti. ‘’Yaylalar İçinde Erzurum Yayla’’ diyerek Erzurum’a muhabbetini çok seneler evvel dile getiren şairin ruhu şad olsun. Program akşamı o muhabbete bir kez daha şahitlik etmiş olduk.

Rektörlük İletişim Ofisinden Dr. Öğr. Üyesi Yusuf Bayraktar, tertip heyetinde olup misafirlerle yakın alâkadarlık gösteren Prof. Bahri Bayram, entelektüel anlatım ve etkileşimlerine ilaveten sempozyumun ‘’liderlik, bilim ve miras’’ tematik başlığına katkılarıyla Prof. Dr. Hasan Seçen, sempozyum misafirleriyle yakın alâkadarlığını esirgemeyen Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yüksel Göktaş sempozyuma samimi, sıcak ve anlamlı bir değer kattılar. Geleceğin Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu namzedi Ziraat Fakültesi öğrencisi Kadir Enes Zengin bütün program süresince duygu ve yüreğiyle mihmandarlık etti.

Prof. Dr. Nasrullah Hacımüftüoğlu hoca, yürekten ve sıcak bir şekilde herkese kol kanat olan şahsiyetiyle, bütün katılımcılara hatır yüklü sözleriyle anlamlı bir hocalık örneği sergiledi. Prof. Dr. Ömer Akbulut, her aşamasıyla faaliyetin örnek hale gelmesi için çaba gösterdi.

Hepsine de kalbi teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Bu organizasyonda Büyükşehir Belediyesi ve güzide Erzurum Atatürk Üniversitemizin görünen/görülmeyen kahramanları çalışanlarına da hizmetleri için teşekkür ediyoruz. Büyükşehir ve Üniversite arasındaki fevkalade uyum Erzurum’a ayrı bir güzellik katmakta.

Bıyıkoğlu Ruhu

Sempozyumla bir defa daha görüldü ki, merhum rektör Prof. Dr. Kemal Bıyıkoğlu’nun kurucu ruhu Erzurum’da maya tutmuş. Bilge Rektör Bıyıkoğlu’nun Ahsen-i Takvim yolunda diktiği fidanlar meyveye durmuş. Ülkenin pek çok alanına kol ve dal vererek yayılmakta. Bilim ve bilgelik yüklü mirası gelişerek devam ediyor.

Mükemmel organizasyon, birey kimliğini temayüz ettiren kültür, işleyen ve üreten bir sistem, zülcenaheyn(iki kanatlı)  dediğimiz bir ayağı medeniyet köklerimizde diğeri dünyaya açılan perspektif, çalışmayı aşk haline getirmiş bir insan kimliği ile Erzurum Atatürk Üniversitesi geleceğe yürüyor. Üniversitenin heyecan ve proje yüklü Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu üniversiteye ivme katmış. Bıyıkoğlu programına gösterdiği ev sahipliği ile mirası geliştirmekteki azmini göstermekte.

Tarihi Hatuniye Medresesi ve Yakutiye Medresesi geleneğini yüklenip geleceğe taşıma azim ve çabasıyla yüklü bir üniversite görüp işte ‘’Bıyıkoğlu Ruhu’’ diyerek kendimizi bahtiyar hissettik. Yakın geçmişi ile Türkiye’nin ilim ve idare hayatına ekol olmuş bir üniversite, Türkiye’ye hizmet etmeye devam ediyor.

Merhum Bıyıkoğlu’nun ruhu revanı şad u handan olsun.