Dilimizin ve kültürümüzün zenginliğini geçmişten günümüze taşıyan atasözleri, yüzyıllar boyunca edinilen tecrübeleri kısa ve öz cümlelerle ifade eden, derin anlamlı sözlerdir. Bunlardan biri de çoğumuzun bildiği “Ağaç yaş iken eğilir” atasözüdür. Bu atasözü, insanın karakterinin ve alışkanlıklarının küçük yaşlarda şekillendiğini, bireyin kişiliğinin çocukluk döneminde verilen eğitim ve terbiyeyle yönlendirilebileceğini ifade...
Türk edebiyatının en muteber eserlerinden biri olan Dede Korkut, kaleme alındığı dönem itibarıyla yansıttığı dil özellikleri ve zengin muhtevasıyla hazine değeri taşır. Fuat Köprülü’nün “Bütün Türk edebiyatını terazinin bir gözüne, Dede Korkut’u öbür gözüne koysanız, yine Dede Korkut ağır basar.” sözü eserin değerinin anlaşılması için mühim bir kaynak teşkil eder....
Bir şiirin temeli mısralar, -namıdiğer- dizelerdir. Bazen şiirin özü sayılabilecek bir mısra ile mısralardan oluşan beyit ya da dörtlüğe veya şiir parçasına tutunan okuyucu; şiirin anlamına, tamamına veya şaire doğru yolculuğa çıkar. Şaire ulaşıp tanışmasının ardından şairin diğer şiirlerine ve eserlerine yelken açar. İşte bu yolculuk, okuyucuyu bambaşka âlemlere götürür;...
Son zamanlarda ortalıkta dolaşan bir cümle var, popülist olmasına popülist ama sözün gideri de var… Gideri kelimesi de popülist galiba… Ederi mi derlerdi eskiden? Alıcısı var, albenisi var falan da derlerdi. Kelimelerimiz de kavramlarımız da darmadağın oldu artık. Deyimlerimiz, atasözlerimiz unutuldu. Sadece insanlar nasıl ki ayetleri hadisleri işlerine gelince hatırlıyorsa,...
Yunus Emre Altuntaş Millet olarak binlerce yıllık tarihimizin tecrübeleriyle yaşıyoruz. Atasözlerimiz, geleneklerimiz, örf ve âdetlerimiz bunun örnekleriyle dolu. Yaklaşık bin yıl önce İslam dairesine girmemizle birlikte dört başı mamur bir “ahlâk” anlayışına kavuşmuş olduk. İslam tüm geçmişimizi harmanlayıp öğüterek, dönüştürerek bize insan olmanın en güzel halini gösterdi. Kanaatin en büyük...
Biraz daha ilim tahsil eder, Biraz daha kitap okur, Biraz daha kendisini hoca diye tanımlayan birilerine aklımızı kiraya verir, Biraz daha değişik okullardan diploma alıp akademik kariyer yapar, Biraz daha ufkumuzu genişletme çabasına girersek… İslâm peygamberini sorgulamaya, Namaz vakitlerini azaltmaya, Sünneti baştan aşağı yok etmeye, İslâm Peygamberinden günümüze kadar farz...
Kitâb-ı Dedem Korkud’da tâbiri caizse töresözlerin de kitâbı yazılmıştır. Eserde çok sayıda töresözün yanında, dinî inançları bildiren hikmetler, dilek bildiren sözler, dualar, beddualar da vardır. Hiç şüphesiz bunun temelinde, eserin adındaki “Kitâb” vurgusunda da görüleceği üzere, hakikat alanında doğrudan kutsal kitabımız Kur’ân-ı Kerîm’e bağlılık yatar. Daha kitâbın hemen başında Dedem...
-Yeni Bir Terim Denemesi- Töreli sözlü gelenekte, törenin “söz” ile vücûd bulmasının en somut, en veciz ve en kısa hâli olarak atasözleri teşekkül etmiş görünmektedir. Fakat bunların yanında gelenekte kelâm-ı kibar, darb-ı mesel, vecize (özdeyiş, aforizma, motto) gibi deyişlerle töreli söz halkasının hayli genişlediği de bir vâkıadır. Dolayısıyla Hak ve...
Mâlûmdur ki tefekkür için akla ihtiyaç duyulur… Aslını, cevherini arayan her ameliye gibi kavram, anlam ve kelimelerin kökünün, kökeninin izini süren iştikâk da akla ve tefekküre ihtiyaç duymaktadır… Esâsında bu iştikâk yazısının da akla dâir olduğunu ifâde etmek gerekir… Bu, beşerî ve bedenî ihtiyaçları karşılayan, günlük geçimi sağlayan akıl değil;...
Töreli Türk sözlü anlatı geleneğinin temelini bizim “töresöz” şeklinde yeniden adlandırdığımız atasözleri teşkil eder. Geçen hafta ele aldığımız üzere doğrudan töreli sözlere bağlı bir “Oğuznâme” kitâbının teşekkül etmiş olması bu hususu açıkça ortaya koyar. Bu yüzden Oğuznâme’de yer alan bazı töresözlere yakından bakmakta büyük fayda vardır. Oğuznâme’de ilk olarak dikkatimizi...
2023’de ne olacağı bilinmez, lâkin son dört yılda Kitâb-ı Dedem Korkud adına çok önemli buluşlar gerçekleşdi. Özellikle bir yarışma programında Kitâb-ı Dedem Korkud’un bir milyonluk değerinde soruya mazhar kılınması, dikkatleri yeniden, fakat bu sefer daha da artan bir iştiyakla esere çekmemize vesile oldu. Aslında çok güzel de oldu. İnşaAllah eser...