Modern eğitim anlayışı, “Bak, arkadaşın nasıl çalışıyor”, “Kardeşin senden daha başarılı”, “Filancanın çocuğu şunu yaptı” gibi mukayeselerin çocuğun şahsiyetini zedelediğini söyler. Bu hükmün haklı olduğu yerler var. Ne var ki her doğru söz gibi sınırı aşılınca başka bir yanlışa dönüşebilir. Çünkü insanı hiç kimseyle mukayese etmemek, onu korumak kadar ölçüsüz...
Bir ülkenin eğitim sisteminin başka ülkelerin eğitim anlayışına bağımlı olduğunu nasıl anlarız? Yabancı uzmanların gelmesi, başka ülkelerin modellerinin alınması veya uluslararası kuruluşların eğitim politikaları üzerinde etkili olması bunun görünür biçimleridir. Türk eğitim tarihinde bunların hemen hepsini görmek mümkündür. Yaklaşık iki asırlık modernleşme tarihimiz, bir yönüyle, dışarıda kurulmuş eğitim modelleriyle kendi...
Günümüz modern eğitiminden geçen bir genç, haritalardaki çizgileri dünyanın kendisine ait doğal çizgiler zannediyor. Oysa ne dağlar o çizgileri bilir ne nehirler ne de gökyüzü. Anlaşılan o ki modern eğitim, sınırları önce haritalara çizmiş, sonra devletlerin hukukuna ve nihayet insanların zihinlerine yerleştirmiş. Bunun getirdiği vahamet ise bu gencin düşüncesini ve...
İnsan yalnızca kelimelerle konuşmaz; kelimelerle düşünür de. Hatta bir müddet sonra dünyayı kullandığı kelimelerin / kavramların içinden görmeye başlar. Çünkü kavram yalnızca bir şeyi adlandırmaz; o şeye nasıl bakacağımızı da belirler. Mesela eğitime “insan yetiştirme” dediğimizde başka, “insan kaynağı geliştirme” dediğimizde başka bir dünya kurulur. Eğitimin gayesini “şahsiyet inşası” olarak...
Eğitim denildiğinde genelde hangi bilginin verileceği, hangi becerinin kazandırılacağı, hangi yöntemin daha etkili olduğu konuşulmaktadır. Oysa eğitimin asıl ağırlık merkezi çoğu zaman bunlar değildir. Çünkü insan sadece bilgiyle şekillenen bir varlık değildir. Bir çocuğa dürüstlüğün değerini, saygının önemini, çalışmanın insanı olgunlaştırdığını, sabrın kıymetini, düzenli olmanın gereğini uzun uzun anlatabiliriz. Fakat anlatmak yetmez. Çünkü mesela dürüstlüğün iyi...
Eğitim, kültür ve insan üzerine yürütülen tartışmaların en zayıf halkalarından biri, gençlik meselesinin çoğu zaman yüzeysel bir kategoriye indirgenmiş olmasıdır. Gençlik, ya biyolojik bir geçiş dönemi olarak ele alınmakta ya da sosyolojik bir problem alanı olarak tartışılmaktadır. Oysa mesele bundan çok daha derindir. Gençlik, bir yaş aralığı değil; insanın varoluşla...
Memiş Okuyucu bey çoktandır Tevfik İleri’nin projeleri ve hizmetleri ve mirası hakkında bizi çalışma yapmaya teşvik ediyor ve gayrete getirmeye çabalıyordu. Nitekim tebliğlerin sunum aşamasında Trabzonlu profesörlerden Ahmet Yıldırım Nizamü’l Mülk ile Tevfik İleri arasında bir kıyaslama yapması veya köprü kurması noktasında Memiş Okuyucu i bey tarafından adeta sıkıştırıldığını ya da...
Eğitim, insanın hem bireysel varoluşunu inşa ettiği hem de toplumsal hafızaya katıldığı bir alandır. Bireysel varoluş, insanın kendi yaratılış gayesine yönelmesiyle ilgilidir; insanı bu gayeye uyum kazandırma işine terbiye denir. Toplumsal hafızaya katılım ise toplumun kültürüne göre yaşamayı şiar edinmekle mümkündür; buna da ahlâk deriz. Bu iki boyutu dikkate almayan...
Görünürlüğü yabana atmamak gerek. Zira görünürlük, doğru kullanıldığında ahlâkın, karakterin, iyiliğin ve güzelliğin öğrenilmesine; iyi insan olmaya ve toplumda yaşanabilir bir kültür oluşmasına rehberlik eden bir ışığa dönüşür. İnsan, doğası gereği tanıklığa muhtaçtır; öğrenme süreci gözlemle başlar. Çocukların, öğrencilerin, bireylerin iyi örnekleri gözlemlemesi, kültürlü bir hayatın ve medeni bir dünyanın...
Hem Batı’da hem de Doğu’da, tarih boyunca devletlerin, siyasi elitlerin ya da dinî otoritelerin suskun kaldığı dönemlerde halkın öne çıkarak direnişin ve uyanışın öncüsü olduğu pek çok örnek bulunmaktadır. Örneğin, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin zayıfladığı bir dönemde Sudan’da ortaya çıkan Mehdi Hareketi, dinî bir lider etrafında toplanan halkın İngiliz sömürgeciliği...
Nurettin Topçu’nun “Bütün mesele insanı bulmak” sözü, bugün eğitimde neyin eksik olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Bizim meselemiz ne fizik netlerimizdir ne de matematik başarı oranlarımız. Asıl meselemiz; ahlakını, vicdanını ve kültürel hafızasını yitirmiş bir insan tipiyle karşı karşıya olmamızdır. Bu nedenle eğitim sistemimizin merkezine kültür ve ahlakı yerleştirmek zorundayız. Sınav...