Etiket: Cumhuriyet

D. Mehmet Doğan’ın Kaleminden İki Büyük Adamı Okumak D. Mehmet Doğan’ın kaleme aldığı eser; Sunuş, Giriş kısmı ve iki bölümden oluşmaktadır. Kitap, D. Mehmet Doğan’ın farklı vesilelerle yazmış olduğu makalelerin derlenmesi ve yenilerinin ilave edilmesiyle oluşmuş. Öncelikle kitabın özgün yönü, 20. yüzyılda yaşamış olan iki mütefekkirimizin tek kitap içerisinde ele...

Sezai Karakoç’un tespitine göre, Cumhuriyet sonrasında iki farklı grup ortaya çıkmıştır: biri “halkı olmayan aydın”, diğeri ise “aydını olmayan halk”tır. Erken Cumhuriyet döneminde, toplumsal yapının birçok unsuru gibi eğitim de “halkı olmayan aydınlar” tarafından şekillendirilmiştir. Halk, başlangıçta bu eğitime direnç göstermiştir çünkü dayatılan eğitim, bireyi kendi köklerinden kopararak yabancılaştırmayı amaçlıyordu....

Osmanlı ve Cumhuriyet tarihimizi dikkate aldığımızda, musiki alışkanlığımızı beş kategoride gruplayabiliriz. Bunlardan biri Osmanlı’da sadece “türkü” olarak adlandırılan, Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte Türk eğitim ve kültür devrimi çerçevesinde “halk müziği” olarak tanımlanan musiki türüdür. Daha çok sözlü olan, bölgesel farklılıklar taşıyan ve tek sesli çalgılarla günlük hayatta ve eğlencelerde çalınıp söylenilen...

Harf İnkılabı resmi olarak 1 Kasım 1928’de ilan edilmiş olsa da bu sürecin bir arka planı olacağı aşikâr. Talim ve Terbiye Dairesinin, rakamların ve alfabenin değiştirilmesine (1928) karşı çıktığını pek az kimse bilir. Söz konusu tartışmaları yürüten heyet daha sonra Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Talim ve Terbiye...

Çocukluğumda ilçemizde bir şehir kulübü vardı. Eskiden kalma kendilerine imtiyaz bahşedenlerin devam ettiği bir yerdi. Halkın bütününe açık değildi. Herkes giremezdi. Bu yapının oldukça soğuk bir yüzü vardı. Bir dönem ‘’batıcılaşma’’ ideolojisinin savunucuları, sanayileşmek ve gelişmek için toplumdan ayrışmış kast/üst sınıf olarak bir burjuva kültürünün ülkemizde yokluğundan(!) söz ederler ve...

17 nisan Köy Enstitülerinin kuruluş yıldönümü olarak kutlanıyor. Çok sayıda mesajla karşılaşıyorum. Mesaj yayınlayanlar cehaletlerini daha baştan ortaya koyuyorlar. Enstitü’yü Atatürk’ün kurduğunu sanıyorlar. Enstitü, 1940’ta İsmet İnönü devrinde açılmıştır. Bir de Enstitü’nün köylüyü aydınlatmak için kurulduğunu iddia ediyorlar. Enstitü’nün birinci amacı tek parti ideolojisini köylülere benimsetmekti. Bunun için köklü değerlerimizle,...

Bir ülkenin en kıymetli varlığı nedir sorusuna sağduyuya sahip (aklıselim) herkesin vereceği en makul cevap, şüphesiz insan varlığı özellikle de eğitimli, yetişmiş insan varlığı olacaktır. Bu bağlamda en kıymetli varlık ne madenler ne petrol ne de tabii varlıklardır.  İnsan varlığının göstergesi nüfus, özellikle genç nüfustur. Eğitimli veya yetişmiş insan varlığının...

Ben onu ilk defa 1984 yılında İbrahim Halilullah Camii önündeki mitingte gördüm. Henüz 14 -15 yaşında bir lise öğrenesiydim.  Meydanda büyük bir kalabalık. Eğer hafızam beni yanıltmıyorsa o günlerden kulağımda kalan şu cümleleri hala unutmuyorum: “Bu Hallo sizin içinizden çıkmış. Bu Hallo Halepli Bahçe’de sizin gibi kehke (simit) satmış. Bu...

“Cumhuriyet düşünürü, mütefekkiri, feylosofu” var mıdır? Bu baştan mantıksız bir laf. Cumhuriyet bir rejimdir. Cumhuriyetle ilgili düşünenler olabilir, fakat bir “rejim düşünürü” olmaz! Olursa da rejim şaklabanı olur. Nitekim, bu şahıs da başlangıçta “cumhuriyet düşünürü” filan olmak iddiasında değildi. Karl Marks’dan, Fransız Komünist düşünürü Althusser’den tercümeler yapardı, kendini marksizme, sosyalizme, yani “evrensel” ideolojilere yakın...

Cumhuriyetin ilk Maarif Vekaleti Binası, bugünkü Ulus’ta Avlulu Ulus Çarşısının yerinde Sultan Abdülhamit Han’ın tahta çıkışının 25. yılı hatırasına bir kısmı İstanbul’dan gönderilen ödenekle bir kısmı da Ankara halkının destekleriyle 1900 senesinde Sanat Mektebi olarak yaptırılmıştır. Bina dışı kesme Ankara taşından, içi ise tamamen ahşap olmak üzere inşa edilmiş bir...

Günümüzde ilahiyatçı olmak çok zor ve meşakkatli iş olarak görünüyor; zira bu husus pek çok beklentiyle çevrili ve tüm bu beklentiler arasında ilahiyatçılar hem kendi olmaya, hem de yönlerini tayin etmeye çalışmaktadır. Bu hususun tarihsel olaylardan ayrı olarak anlaşılması da mümkün değildir. Zira Cumhuriyet döneminde ilahiyat eğitimi; kuruluşu ve gelişimi...