Etiket: tasavvuf

Hâl değişince isim de değişir ve işte bu sebeple sûfînin yüzlerce tanımı vardır. Hatta bir sûfînin bile birden çok sûfî ve tasavvuf tanımı bulunmaktadır. Bütün bu tanımlar hâl-isim ilişkisi sebebiyledir ve her bir tanım, bir yönüyle doğru bir başka yönüyle eksiktir. Bu tanımların neler olduğunu paranteze alıp başka bir makaleye bırakalım. Bunun yerine bizatihi sûfînin “sûfî” ismini almasına sebep olan giydiği sûf...

Fıkıh kelimesi Türkçeye “farkı fark etmek”, “künhüne vâkıf olmak”, “söylenenden söylenmek isteneni anlamak”, “satır arasını okuyabilmek” şeklinde çevrilebilir. İslâmî literatürde nasları doğru anlamaya fıkıh denilmektedir. Hz. Peygamberin “Allah’ın hayırlı bir iş yapmasını istediği kulunu dinde fakih kılar” (Tirmizî, İlim 1) hadisinde geçen fıkıh kelimesi ve İbn Abbas’a yaptığı “Allah’ım onu...

Bir Osmanlı Âliminin Gözünden Tasavvuf (Âkifzâde Abdurrahim Efendi) Nuran Çetin, Fecr Yayınları, Ankara, 1. Bs. Ağustos 2025, 330 sayfa. Serpil Olgun* Seyr u sülük, ma’rifetten mükâşefeye doğru giden yolculuktur (s. 105). (Âkifzâde Abdürrrahim Efendi) Bir Osmanlı Âliminin Gözünden Tasavvuf (Âkifzâde Abdurrahim Efendi) adlı eser, Nuran Çetin tarafından kaleme alınmıştır. Nuran...

Kırk Gece’de tefsir etti kelam-ı Rabbü’l-izzeti, Lütf-ı ihsan oldu halka Şeyh Abdülmetin İzeti Nihani Girizgâh Gönül dokuyan, sîne hakkeden ve aklımıza ışıklar salan ruh hamurkârları hiç şüphesiz mülkün efendileridir. Âlemin Varlık Sebebi’nin edep, irfan, hikmet ve muhabbet tâlimgâhında ders gördükleri için yaşadıkları toplumun mânâ direkleri olarak gökkubbeye dayanaktırlar. İnsanlık, onlar...

“Hakk’ı gerçek sevenlere cümle âlem kardaş gelür.” Yunus Emre Özet İmkanların artarak ihtirası körüklediği bir süreç ve vasatta, çıkar odaklı yaklaşımları merkeze alan ilkel dürtülerle iyi veya kötü şeklinde kolayca yargılarda bulunmak günümüzde oldukça yaygınlaşmaya başladı. Bencil ve basit bir yaklaşımın ifadesi ve çoğu zaman da yanlış olan bu yargılar,...

Hem Batı’da hem de Doğu’da, tarih boyunca devletlerin, siyasi elitlerin ya da dinî otoritelerin suskun kaldığı dönemlerde halkın öne çıkarak direnişin ve uyanışın öncüsü olduğu pek çok örnek bulunmaktadır. Örneğin, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin zayıfladığı bir dönemde Sudan’da ortaya çıkan Mehdi Hareketi, dinî bir lider etrafında toplanan halkın İngiliz sömürgeciliği...

Günümüzde din ve geleneğin toplumsal kabul ve etki gücünün seviyesi dikkate alındığında, kaynağı itibariyle ahlakla ilgili bazı hususları yeniden düşünmek zaruri hale gelmiştir. Çünkü geleneksel mekân tasarımı olan evler, mahalleler ve şehirlerin yaşadığı fiziki dönüşüm sonrası yeni mekanların ve modernizmin etkisi ve zihni formatı altında yetişenler veya geçmiş ve geleneğe...

Osmanlı ve Cumhuriyet tarihimizi dikkate aldığımızda, musiki alışkanlığımızı beş kategoride gruplayabiliriz. Bunlardan biri Osmanlı’da sadece “türkü” olarak adlandırılan, Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte Türk eğitim ve kültür devrimi çerçevesinde “halk müziği” olarak tanımlanan musiki türüdür. Daha çok sözlü olan, bölgesel farklılıklar taşıyan ve tek sesli çalgılarla günlük hayatta ve eğlencelerde çalınıp söylenilen...

  Selefilerle Diyobend ekolü arasındaki buluşma noktalarından birisi Şah Veliyyullah Dihlevi köprüsüdür.  Dihlevi, Hindistan’a ehli hadis ekolünü getirmiş bir kimsedir. Bununla birlikte kökler veya öteki besleyici kollar ayrışma noktalarını temsil eder. Sözgelimi Diyobend ekolünün ana kaynaklarından birisi İmam Rabbani ve Mektubat adlı eseridir. Bu eserde müteşerri tasavvufa vurgu yapılsa da...

Gökyüzünün yerle birleştiği yer anlamına gelen ufuk, insanın düşünce ve kavrama gücü anlamına da gelmektedir. Bu nedenle birincisi gözle gözüken dış ufuk diğeri ve daha önemlisi ise akıl ve gönülle görülen insanın bir iç ufku bulunmaktadır. Deniz kenarından oturup uzaklara baktığımızda, denizle gökyüzünün birleştiği o çizgiye ufuk denir ki, aslında...

Anadolu, irfan hamuruyla yoğrulmuş müstesna bir memleket. Bin yıl önce, yüreklerinde yanan irfan ateşiyleyürüyerek Anadolu’ya gelen arifler, bu toprakları İslam’ın güler yüzüyle tanıştırmıştı. “Sözlesem ben dilimdesin,gözlesem ben gözümdesin” diyerek bütün gayretini ve gayesini Allah’ın rızası olarak ifade eden Ahmed Yesevî’ninocağından taşıp batıya doğru bir nehir gibi akan gönül dili,Anadolu’da Hacı Bektâş-ı Velî ve Yunus Emre ve daha niceleriyle dört bir yana söz tohumları ekti. Yunus...