eğitim,öğretim,terbiye,talim,Meb,Üniversite,öğrenci,öğretmen,muallim,öğretim üyesi,maarif,aile,
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Ankara
Açık
30°C
Ankara
30°C
Açık
Salı Açık
31°C
Çarşamba Açık
31°C
Perşembe Parçalı Bulutlu
30°C
Cuma Açık
31°C

Prof. Dr. Hasan BOYNUKARA: Kendimizi ve içinde yaşadığımız dünyayı anlamak için okuruz

Prof. Dr. Hasan BOYNUKARA: Kendimizi ve içinde yaşadığımız dünyayı anlamak için okuruz
04.09.2021 13:00
0
A+
A-

SUNUŞ:

Bu haftaki röportajımızı Prof. Dr. Hasan Boynukara ile yaptık. Boynukara, 1955 Adıyaman doğumlu. İlkokul, ortaokul ve liseyi Adıyaman’da  bitirdi. 1988 yılında, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde doktorasını tamamladı.  2000 yılında doçent, 2007 yılında profesör oldu. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, İngiliz dili ve edebiyatı mezunu. Atatürk, Yüzüncü Yıl, İstanbul Aydın, İstanbul Medipol ve Makedonya’da bulunan Uluslararası Balkan Üniversitesinde  çalıştı. Halen Namık Kemal Üniversitesinde akademik hayatına devam etmektedir.

Eleştiri, kimlik, popüler kültür, post-kolonyalizm, modernizm-postmodernizm ve roman alanında çok sayıda kitap ve makalesi bulunmaktadır. Özgürlüğü özgün tarzla arayan bir fikir adamı. Bir tefekkür adamı olarak entellektüel bir öfkesi var. Bu öfkesini hiciv yoluyla dile getiren bir tefekkür adamı. Zaman zaman ifade ve deyişlerinde ironik bir üslup kullandığı da olmakta. Hakikat arayışında yoluna ve diline pelesenk ettiği hiciv yüklü satırları imal ettiği fikirlere katık etmekte. Boynukara, ”Roman okumak bir akide şekeri için bir çuval şeker kamışı emmektir. Şiir bala kaşık sallamaktır. Şeker kamışı kolay yetişir ama bir kavanoz bal için günler, aylar ve büyük zahmetler gerekir ve her bal,  bal değildir. Bu sınıflandırma çok acımasız görünebilir.” der ve devamla ”Ama lafın tamamı aptala söylenir sözünü hatırlarsak, dozunu biraz hafifletmiş oluruz.” diyerek çok farklı alanlarda entellektüel hiciv örnekleri sergiler. Kendisiyle yaptığımız oldukça muhtevalı, akademik röportajı istifadelerinize sunuyoruz.

Prof. Dr. Hasan BOYNUKARA ile Röportaj

Maarifin Sesi: Okuma Nedir, Kaliteli Bir Okuma Nasıl Yapılmalıdır?

BOYNUKARA: Bu bir tanıma sığacak bir kavram değil ama niye okuruz sorusuna çok sayıda cevap verebiliriz. Kendimizi ve içinde yaşadığımız dünyayı anlamak için okuruz. Nereden gelip nereye gittiğimizi anlamak için okuruz. Varoluş amacımıza uygun yaşamak için okuruz. Cehaleti, cehaletten kaynaklanan her türlü şiddeti, tacizi, baskıyı engellemek için, iyi olanı güzel olanı, faydalı olan bulmak ve yaymak için okuruz. Yolumuzu bulmak için, menzilimizi tayin etmek için okuruz Okumak salt yazılı bir metni okumak değildir. Bütün ihtişamıyla tabiatı okumak; dağı, taşı, güneşi, yıldızları okumak, canlı cansız bütün bir varlığı okumak. Ot gelip saman gitmemek, neyi niçin nasıl yapacağımızı anlamak için okumak.

Nitelikli okuma görecelidir. Karıncayı ezmemek, yılanı öldürmemek, kelebekleri ürkütmemek, suları kirletmemek, emin olmak ve emin olunmak için okumak. Okuma ihtiyaca bağlı olarak değişir. Eğlenmek, bilgilenmek, arınmak. Mesleki okumalar dışında kalan alanlarda çağı anlamamıza katkıda bulunacak kitaplar, dergiler. Uyumak için değil uyanık kalmak için okumak. Mesele çok okumak değildir, okuduğundan sonuçlar çıkarmaktır. Bizi zenginleştirmeyen, değiştirmeyen okumalar zaman israfıdır. Gevezelikle abur cubur okumak arasında bir fark yoktur. Oku da ne okursan oku değil, neyi niye okuduğunu, ne aradığını bilerek okumak. Okur geçeriz ya da yeniden okuruz. Bazı kitapların tekraren okunması bu nedenledir. Kitap basımının büyük bir hızla çoğaldığı bir zamanda seçici olmak zorundayız aksi halde gerçekten okunması gerekenlere fırsat ve imkan kalmayacaktır.

Maarifin Sesi:  Okuma ile kalp ve davranış terbiyesi arasında nasıl bir ilişki kurmaktasınız?

BOYNUKARA: İnsan doğasına aykırı her türlü söz ve eylem kalbimizi ve bedenimizi yorar. Üzüntülerimiz kederlerimiz elbette olacak. Hüznün bile nitelikli olması gerekir. Bunun için kalbin yasalarına aşina olmak zorundayız. Gelip geçici heveslerde boğulmaktan farklı bir şey bu. Bencillikten kaynaklanan dertler değil kastımız. Hayatın anlamını yitirme, amaçsızlık, menzilden uzaklaşma. Asıl sorun bu. Bunların yarattığı hiçlik duygusu kalbimizi ve ruhumuzu alabora eder. Merhameti, şefkati, kucaklamayı unutan, unutturan her şey bizi yorar

Maarifin Sesi: Kısaca ilim, bilgi, bilge hikmet tarifi yapabilir misiniz?

BOYNUKARA: Hüseyin Nasr ilim ile bilimi/bilgiyi ayrı kategoriler olarak tanımlar. İlim varoluş bilgisidir. Bilgi bize aletleri nasıl geliştireceğimizi ve kullanacağımızı gösterir, varlık nedenimizi açıklamaz. Hikmet, ikisinin de üstünde bir aşamaya işaret eder. Bir meselede, bildiğimiz anlamda elimizde somut veriler olmadan vukufiyet sahibi olmaktır. Hikmet sahibi insanlardan yoksun bir toplum acınası bir toplumdur. Hikmet, ön görmektir, bu öngörü doğrultusunda yol almak ve yol göstermektir

Maarifin Sesi:  Maarif, terbiye, talim kavramları sizin zihninizde nasıl bir insan hayali uyandırıyor?

BOYNUKARA: Bu üç niteliğin egemen olduğu bir tezgahtan geçmek bizi daha çok insan yapacaktır. Bir makinenin nasıl çalıştığını öğrenmemiz bizi daha bilgili yapar ama daha iyi insan yapmaz. İrfan ve hikmetle donanmadıkça sadece bilgi sahibi olmak bizi zalim, adaletsiz, hırsız veya katil olmaktan beri kılmaz. Dünyanın en iyi cinayet silahını üretmek ayrı bir şeydir, iyi insan olmak ayrı. Hayrın ve şerrin, sevap ve günahın olmadığı bir dünya, mezbelelikten farksızdır. İrfan da, hikmet gibi, varlığın esasına ve hakikatine nüfuz edebilme halidir.

Maarifin Sesi: Okuma talimi ya da okuma temrinleri yahut buna okuma hedefleri diyecek olursak sizin önerileriniz neler önerirsiniz

BOYNUKARA:  Eskiden tavsiyede bulunmak daha kolaydı; doğu klasiklerini, batı klasiklerini, şu yazarları, şu şairleri okuyun diyorduk. Şimdilerde bu o kadar kolay değil. Her yıl piyasaya çıkan yüzlerce kitap var. Bir kişi ömrünü verse bir yılda basılan kitapları ancak okur. Bu durumda tavsiye de zorlaşıyor. Şahsen ben hala doğu ve batı klasiklerinin okunması gerektiğini düşünüyorum. Zaman testinden geçmiş yerli ve yabancı yazarların hiç olmazsa birer eserinin okunması gerekir diye düşünüyorum. Din felsefe tarih vs. konularında temel kitaplar okunmalıdır. Okumak zamanla alışkanlık yapar. Ve keşke hepimizin böyle “kötü” alışkanlıkları olsa.

Maarifin Sesi:  Kendi okuma metotlarınızı ve zamanlarınızı bizimle paylaşır mısınız?

BOYNUKARA:  Beğendiğim bir kitabı ya da filmi birden fazla okuduğum/izlediğim oluyor. İyi bir kitabi mükerrer okumak, sabun köpüğü bir kaç kitap okumaktan daha iyidir. Bizim kuşak okumaya klasiklerden başlardı. Çoğunlukla çizerek okurdum. Bazen kitabın sonuna notlar alırdım. Okuduklarımızı paylaşır ve tartışırdık. Teknoloji okuma alışkanlıklarımızı önemli ölçüde değiştirdi. Artık özet çıkarmamıza veya eserin ana fikrini tespit etmemize gerek kalmadı. Bir tuşla hepsine ulaşma imkanımız var. Bu hem bir imkan hem bir dezavantaj. Okumak bir tür tüketime dönüştü. Bu da fazla emek harcamadan daha çok bilgi sahibi olmanın yolunu açtı. Eseri özümsemek yerine arşivlemek yaygınlaştı. Özümsemek yerine “göstermek” ön plana çıktı.

Maarifin Sesi: Kitap okuma da ‘ilk on’ favori/öncelikli kitap listenizi bize verebilir misiniz

BOYNUKARA: Bu soru cevapsız kalsın isterseniz. Sadece  Suç ve Ceza’nın hayatımda bir dönüm noktası oluşturduğunu söyleyebilirim.                                         

Maarifin Sesi: Bu röportaj münasebetiyle bize zaman ayırdığınız için çok teşekkür ediyoruz.

BOYNUKARA: Ben teşekkür ediyorum.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.