Bir Maarif Davasının Ardından: Tevfik İleri’nin İzinde Rize’de Doğan Gönül İklimi Bazı isimler vardır; yaşadıkları çağla sınırlı kalmaz, geleceğe ışık olur, zamana ruh verir, nesillere yol gösterici olur. Tevfik İleri işte böyle bir isimdir. Ömrünü fazilet mücadelesine adamış bir devlet adamıdır. O, öldükten sonra hakikate ve Hakka giden yolda bıraktığı...
Tevfik İleri (1911 – 1961) Tevfik İleri’yi en çok, Hakk’a vuslat edinceye değin büyük bir aşkla sevdiği eşi Vasfiye annenin o güzel gözlerinde görürdünüz. Vasfiye annenin çileyle yıkanmış olmasına rağmen, vakur, derin ve coşkulu bakan gözlerinde. “Onu ne çok özlüyor olmalısınız?”diye sorulduğunda, daima şöyle cevap verirdi:“Ben ondan hiç ayrı...
İlk dergi, Türkçe ve Fransızca olarak 1849’da yayımlanmaya başlayan tıp konulu Vekâyi-i Tıbbiye’dir (Tıp Olayları). İlk Türkçe dergi, Münif Paşa tarafından çıkarılan Mecmua-ı Fünûn’dur (1861). İlk Türkçe çocuk dergisi Mümeyyiz (1869) olarak bilinse de Amerikan Protestan misyonerleri tarafından Ermeni harfli Türkçe ile 1860’ta yayımlanan Avedaper adlı dergidir. İlk resimli Türkçe...
Cumhuriyetin ilk Maarif Vekaleti Binası, bugünkü Ulus’ta Avlulu Ulus Çarşısının yerinde Sultan Abdülhamit Han’ın tahta çıkışının 25. yılı hatırasına bir kısmı İstanbul’dan gönderilen ödenekle bir kısmı da Ankara halkının destekleriyle 1900 senesinde Sanat Mektebi olarak yaptırılmıştır. Bina dışı kesme Ankara taşından, içi ise tamamen ahşap olmak üzere inşa edilmiş bir...
DERSAÂDET YAZILARI- 39 Daha önceki yazılarımızda John Dewey’in Tük Maarifine yön vermek için Türkiye’ye davet edildiğine, İstanbul’da ve Ankara’da gerçekleştirdiği ziyaretlerine ve hazırladığı raporlardan henüz Türkiye’den ayrılmadan kaleme aldığı ön rapora değinmiştik. Dewey, “esas rapor”unu Amerika’ya döndükten sonra kaleme almıştır. Raporun yayınlanması için tam on beş yıl beklenmiş, nihayet 1939...
DERSAÂDET YAZILARI- 37 Emperyalist ve sömürgeci devletler özellikle arkeologlar ve seyyahlar aracılığıyla yaptıkları keşif faaliyetlerinin deşifre olması ve sömürgeciliğin bizzat mahallinden yürütülmesinin büyük maliyetler ve kendileri açısından pek çok sakıncalar doğurması nedeniyle 20’nci yüzyıldan itibaren daha “bilimsel” ve “teknik” yöntemlere yönelmişlerdir. Saha incelemeleri, soyal araştırmalar, uluslararası projeler, hibe programları ve...
DERSAÂDET YAZILARI- 36 Türkiye’ye gelişi okulların tatilde olduğu döneme denk gelen Dewey, ziyaretlerinin ilk aşaması olan İstanbul’da 8 Ağustos’a kadar geçen sürede sadece dokuz-on kadar okulu gezebilmişti. Türk eğitim sisteminin yeniden yapılandırılması konusunda kendisine ümitler bağlanmış olan Dewey’in yaz tatilinde sadece on kadar okulu fiziki mekânlar açısından görmüş olması hayata...
DERSAÂDET YAZILARI- 12 Dr. Hasan YILDIZ 3 Mart 19124 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunuyla medreselerin tamamı Maarif Vekâletine bağlanmış, böylece tüm eğitim kurumları gibi medreselerin yönetimi de vekâlet emrine verilmişti. Kanunda, medreselerin kapatıldığına dair bir ibâre ya da ifade yer almamaktaydı. Ancak Maarif Vekili Vasıf Bey’in(Çınar) 13 Mart 1924 tarihli Hakimiyet-i...
Bir önceki yazıda cumhuriyet dönemi eğitim politikalarını işlemiştik. Kaldığımız yerden devam edelim. O dönemin eğitim anlayışı elbette ders kitaplarına da yansımıştı. Örneğin din dersleri, 1925, programında, üçüncü sınıftan itibaren haftada bir saate indirilir. 1924 programıyla ortaokullarda yer verilen bu ders, 1930 programıyla kaldırılır. 1927 yıllarında Abdülbaki Gölpınarlı’nın ilkokullar için yazdığı...
Milli Eğitim Bakanlığı, 1923’ten 27 Aralık 1935 tarihine kadar “Maarif Vekâleti”, 28 Aralık 1935’ten 21 Eylül 1941 tarihine kadar “Kültür Bakanlığı”, 22 Eylül 1941’den 9 Ekim 1946 tarihine kadar “Maarif Vekilliği”, 10 Ekim 1946’dan sonra “Milli Eğitim Bakanlığı”, 1950’den sonra “Maarif Vekâleti”, 27 Mayıs 1960 tarihinden sonra “Milli Eğitim Bakanlığı”...