Cumhuriyetin birinci yüzyılının eğitim açısından bir muhasebesi yapılırsa, buradan çıkacak sonucun sevinilecek cinsten olmadığı görülecektir. Çünkü bu birinci yüzyılda batılı değerler, eğitimle toplumumuza ve insanımıza dayatıldı. Müfredat, ideal insan ve ideal toplum olarak batıyı gösterdi. Sistem tüm bileşenleriyle kültürümüzden bihaber hatta yer yer kültürümüze karşı olan insanı yetiştirmeyi sürdürdü. Öğretmenler, çağcıl (!) ve modern insanı önceledi. MEB, sekülerizmin amansız savunucusu oldu. Ders kitaplarında kültürel değerlerin esamesi bile okunmadı. Okullar birer ideoloji hapishanesi, öğretmen batılı değerlerin gardiyanı, müfredat sekülerizmin kutsal kitapları olarak işlev gördü. Bakanlık, batıyı takip ve taklit eden sömürge politbürolarının üssü oldu. Öğrenci batıya meftun, öğretmen Avrupalı değerlerin taşınmasında öncü asker olarak yetiştirildi. Eğitim sistemi batının ırkçı medeniyetinin taşıyıcısı olma görevini başarıyla yerine getirdi. Okullar modernleşme projesinin, sekülerizmin, yer yer arada kalmışlığın, arabeskleşmenin, kendini inkârın, Avrupa karşısında aşağılık kompleksinin ve hayranlığın yuvası oldu. Buradan yetişenler kendinden, kültüründen, dininden utandılar; batı karşısında el pençe divan durdular. Gelen herkesi sömürge değirmeninde öğüttü eğitimimiz. Evet, sömürgeci bir eğitimimiz oldu bu yüzyılda. Koca bir asırda eğitimin hali budur. Gerçek bu. İstediğimiz kadar kendimizi kandıralım ama güneş balçıkla sıvanamayacaktır. Eğer eğitimde kültürel bir reform veya bir devrim yapılmayacaksa, bir asır sonra da aynısının tıpkısıyla karşılaşacağımız kesin.
MEB’in ikinci yüzyıla girerken, şu günlerde, eğitimde büyük (!) değişiklikler yapacağı söyleniyor. Gelecek günlerin güzel olacağına inanarak yola çıkanların jakoben sistemin şoför koltuğuna oturduktan sonra mevcut sistemi benimsemelerine, ardından onu amansız bir şekilde savunmalarına bakılınca elbette yapılacak değişiklikten büyük beklentiler içinde değiliz. Ama insan umudun çocuğu olunca beklenti içinde oluyor ister istemez.
Bu bağlamda eğer “yeni yüzyıl” bir avuntudan ve tekrardan ibaret olmayacaksa, yapılması gereken değişikliklerin bir kısmının şöyle olması beklenir;
- Eğitim, sekülerizmin, pozitivizmin ve pragmatizmin baskısından ve zulmünden kurtarılmalı, kültür temelli eğitime geçilmelidir.
- Yenilenecek müfredatla öğrencilere gerçek Avrupa gösterilmelidir. Tarih kitaplarında ve derslerinde batının gerçek yüzü anlatılmalıdır. Bir başka deyişle Avrupa, sömürge zemininde öğrencilere bütün yönleriyle aktarılmalı; öyle ki liseyi bitiren bir öğrenci batının zalimliğini ve katilliğini öğrenmelidir. Eğer bunlar yapılamayacaksa en azından, hiç olmazsa, “Batının sömürgecilik tarihi” diye bir ders eklenmelidir müfredata.
- Sosyal bilgiler dersinde, bunlara ek olarak, batının icat ettiği insan hakları, hümanizm, demokrasi, evrensellik, çağdaşlık gibi kavramların tüm insanlara ait kavramlar olmadığı, bunların batılıların kendisi dışındaki insanları ve toplumları sömürgeleştirmek için birer kılıftan ibaret olduğu öğrencilere anlatılmalıdır. Ayrıca Yahudilerin öyle Yahudi-Siyonist ayrımı yapmadan tehlikeli insanlar olduğu belletilmeli, aynı zamanda Hristiyanlarla yapılan haçlı savaşlarının da devam ettiği öğretilmelidir.
- Mevcut seküler edebiyat dersi yerine edepten neşet eden bir edebiyat dersi inşa edilmelidir. Şiirin kılıçtan daha keskin olduğu, sanatın kul olmanın gereği olduğu öğrencilere anlatılmalıdır. Bu bağlamda kültür ve ahlak, İbrahim Şinasi gibi adamlar yerine Nurettin Topçu gibi adamlar üzerinden öğrencilere öğretilmelidir.
- Din dersi diye bir ders müfredatta yer almamalıdır. Din, bir ders olamaz çünkü. Müfredat ve eğitimin bütün bileşenleri İslam’la tanışmalı, ondan neşet etmelidir.
- Dilin bir kültür olduğu unutulmamalıdır. Türkçe, liseye kadar adam akıllı öğretilmelidir. Yabancı dil öğrenmenin erken yaşlarda başlaması gerektiği, bir sömürge politikasıdır. Yapılan araştırmalar geç yaşlarda dil öğrenmenin daha kalıcı olduğu yönündedir. (https://www.bbc.com/future/article/20181024-the-best-age-to-learn-a-foreign-language). Bu nedenle yabancı dil öğretimi lise düzeyinde başlamalıdır. Öncelik ise Arapça ve Rusça gibi komşu dillere verilmelidir. Yeri gelmişken Kürtçe gerçeğiyle de bir şekilde eğitimde yüzleşmek lazım artık.
- Öğretmenlere, kendilerinden beklenen esas şeyin ahlaklı bireyler yetiştirmek olduğu, ahlakın bilgiden daha önemli olduğu; ahlaklı toplumun bilgi toplumundan üstün olduğu öğretilmeli ve bu minvalde öğrenciler yetiştirmesi gerektiği, bunun en elzem sorumluluk olduğu deklare edilmelidir. Öğretmenlere edebin, terbiyenin ve ahlakın araba icat etmekten, insansız hava araçları üretmekten daha değerli olduğu düşüncesi aşılanmalıdır.
Hülasa, koca bir yüzyılı batılı değerlere uyumlu insan yetiştirmekle geçiren milli eğitim, ikinci yüzyılı da aynı garabetle geçirecekse, yeni yüzyıla girerken sevinenler, yüzyılın sonunda sevinç çığlıkları yerine üzüntü hıçkırıklarına hazır olmalıdırlar.
Eğitim ile alakalı konuşmalarımda referans alacağım bir yazı. Kaleminize sağlık.