eğitim,öğretim,terbiye,talim,Meb,Üniversite,öğrenci,öğretmen,muallim,öğretim üyesi,maarif,aile,
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak

Mustafa KIR

Mustafa Kır: 12.11. 1954 yılında Çorum’un Bayat İlçesine bağlı Çay köyünde doğdu. İlkokulu köyünde bitirdikten İskilipli Tavukçu lakabıyla maruf Mustafa Avşar Hocadan Kur’an-ı Kerim öğrendi ve hafızlık yaptı. 1971-72 yılında İskilip Ortaokulundan, 1975-76 yılında Amasya İmam-Hatip Lisesinden mezun oldu. Aynı yıl girdiği Üniversite sınavlarında Konya Yüksek İslam Enstitüsünü yatılı olarak kazandı. Yüksek İslam Enstitüsünde öğrencilik ile birlikte Kuran Kursu öğretmenliği görevini de yürüten Kır, Konya Yüksek İslam Enstitüsünü 1980 yılında tamamladı. 17 Mart 1981’de kura çekimi yoluyla Giresun Görele İmam-Hatip Lisesi Meslek Dersleri öğretmenliğine atandı. 1 Ocak 1985 yılında Bayburt İmam-Hatip ve Anadolu İmam-Hatip Lisesi Müdürlüğü’ne getirildi. Müdürlük görevi esnasında halkın desteği ile 420 öğrenci kapasiteli öğrenci yurdunun inşası; içerisinde fizik, kimya, biyoloji, fen bilimleri lisan laboratuvarı, bilgisayar Laboratuvarı, film-slayt arşivi, spor kompleksi, sağlık ünitesi bulunan 24 derslikli bir okulun donanımı ile aynı özellikte 16 derslikli Bayburt Kız İmam-Hatip Lisesi binasının yapımına , başta öğrencilerin üniversite kazanmaları olmak üzere mesleki, sosyal, kültürel, sportif ve folklor alanlarında il, bölge ve Türkiye çapında dereceler almasına, devraldığı 439 öğrenci mevcudunun 2250 ye çıkarılmasına öncülük yaptı. 1994 yılında okullar arası bilgi yarışması esnasında Bayburt Valisinin kız öğrencilerin başlarını açtırma emrini yerine getirmediği gerekçesiyle 22 Kasım 1994 Siirt’e sürgün olarak tayini çıkarıldı. İstek dışı bu görevi kabul etmediği için Kırıkkale Anadolu İmam-Hatip Lisesi Meslek Dersleri öğretmenliğine ataması yapıldı. 1996 yılından 3 Kasın 2002 yılına kadar TBMM’de 20. ve 21. Dönem Milletvekili Danışmanlığında bulundu. Bu görevi 3.Kasım 2002 yılına kadar sürdürdü. Kasım 2002’ de Milli Eğitim Bakanlığı’na Bağlı Yaygın Eğitim Enstitüsü Öğretmenliğine atandı. Aynı görevi yürütürken, 2004-yılından 31 Temmuz 2019 yılına kadar 11 yıl süreyle Eğitim bir-sen Ankara 1 No’lu Şube Başkanlığı, aynı zamanda 2005 yılı mayıs ayından itibaren de 14 yıl süreyle 31 Temmuz 2019 yılına kadar Memur-Sen Ankara İl Başkanlığı görevlerini de yerine getirdi. Kır: ayrıca Memur-Sen Ankara İl Başkanı ve Eğitim-Bir-Sen Şube Başkanı olduğu esnada; ülkemizde ve dünyada meydana gelen savaş, işgal şiddet, başörtüsü yasağı, Kur’an öğrenimine yaş sınırlaması getirilmesi, Meslek Liselerine uygulanan katsayı adaletsizliği gibi insan hakkı ihlallerine karşı birlikte mücadele vermek amacıyla aralarında gönül birlikteliği olan sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirerek ) Şubat 2009 da kısa adı ASTP olan Ankara Sivil Toplum Platformunu oluşturdu. 16 yıldan beri 300 civarında STK’ nın üye olduğu Ankara Sivil Toplum Platformu Başkanlığını yürüten Kır: TÜRAP Türkiye Aile Platformu Kurucu üyeliği, Kudüs komisyonu, Kudüs Şuurası gibi sivil toplum kuruluşlarının yanı sıra çeşitli sivil toplum kuruluşlarının yönetimlerinde de sorumluluk üstlendi Daha önce birçok internet sitelerinde köşe yazarlığı yapan Kır, 2022 yılı başında itibaren Türkiye’nin Eğitim Sitesi olan Maarifin sesi’nde köşe yazarlığı yapmaktadır. Mustafa Kır Halen Sivil Toplum çalışmaları ile birlikte, Yabancı uyruklu öğrencilerin öğrenim gördüğü Özel Hamidiye Uluslararası Okullarında Lise müdürü olarak görev yapmaktadır. Kır 3 çocuk babası ve 3 torun dedesidir.

    Kamu Emaneti, Haksız kazanç ve Kul Hakkı!

    Allah korkusundan utanma duygusundan hesap verme sorumluluğundan uzaklaşan toplumumuzda; adalet, şeffaflık, etik ve ahlaki değeler aşınmakta, vicdanlar körelmektedir. İnanç değerlerinden uzaklaşan, hırs ve tamahının girdabına kapılanlar tarafından helal yoldan kazanma ile ahlak ve vicdan arasında derin bir uçurum oluşturulmaktadır. Durum böyle olunca da gücü ve fırsatı eline geçiren “yakalanmazsam kazanırım, yakalanırsam bir şekilde kurtulurum algısıyla; emek vermeden, hak- hukuk tanımadan, helal-haram demeden; nasıl kazanırım, ne kadar kazanırım? Algısı giderek sıradanlaşmaktadır.
    İster yöneten isterse yönetilen olsun; canı, malı, evladı, sağlığı, makamı ve sahip olduğu tüm imkanları Allah tarafından bir imtihan vesilesi olarak; hesabı sorulmak üzere insana verilen bir emanetidir; “Hiçbir kul, kıyamet gününde, ömrünü nerede tükettiğinin, ilmiyle ne gibi işler yaptığının, malını nereden kazanıp nerede harcadığının, vücudunu nerede yıprattığının hesabını vermedikçe bulunduğu yerden bir yere kıpırdayamaz.” (Tirmizî, kıyamet)

    Bilindiği üzere İslâm dini, sağlığı ve gücü yerinde olan her insan için çalışıp çabalamayı, elinin emeğiyle geçinmeyi; hatta imkân ölçüsünde ihtiyaç sahiplerine yardımda bulunmayı tavsiye etmiştir. Bunun için malın-mülkün servetin haram yollara sapmadan, helal ve meşru yollardan kazanılması şartını koşmuştur.” Ey insanlar! Yeryüzündeki şeylerin helal ve temiz olanlarından yiyin; şeytanın adımlarına uymayın. Doğrusu o size apaçık bir düşmandır.” (Bakara,168)

    Helal ve temiz olan şeyler; faiz, kumar, hırsızlık, rüşvet, gasp, dolandırıcılık gibi İslam dininin yasakladığı işlere bulaşmadan; alım ve satımda, ölçü ve tartıda hileye kaçmadan; malın kusurunu gizlemeden, yetim malı yemeden; kul hakkına tecavüz etmeden, manipülasyonlara baş vurmadan; kaynağı meşru olan, üretilmesi, yenilmesi, içilmesi kullanılması haram olmayan; “dini” ölçülere ve ahlaki kurallara uygun olarak çalışarak kazanılan; miras veya hibe yoluyla intikal eden her kazanç helal ve meşru kazanımdır.

    Haksız kazanç ise; emeğe, alın terine; ahlaki ve meşru hukuki bir sebebe dayanmaksızın; rüşvet, zimmet, gasp, yolsuzluk, dolandırıcılık, faiz, kumar, haksızlık, hırsızlık ve görevi kötüye kullanma; ihaleye fesat karıştırma, kamu kaynaklarını kötüye kullanma gibi sebeplerle bir kişinin varlığının, kamuya ait bir imkânın ya da hukuken korunması gereken bir değerin; nüfuz kullanma, piyasa manipülasyonları, haksız rekabet gibi yollarla elde edilmesi ve çoğaltılmasıdır.

    İnancımıza göre; kaynağı ve kazanma yöntemi meşru olmayan, sahip olunan veya temsil edilen makam ve mevkinin, devletin veya siyasi otoritenin nüfuzu kullanılarak, hukuki boşluklardan yararlanılarak, bir başkasının malının veya hakkının gasp edilmesi yoluyla elde edilen her türlü maddi ve manevi kazanç dinen haram sayılmakta, bu durum Kur’an-ı Kerim’de “batıl yolla mal yemek” olarak vasıflandırılmaktadır. “Aranızda birbirinizin mallarını haksız sebeplerle yemeyin. İnsanların mallarından bir kısmını, bile bile haksız yere yemek için mallarınızı hakimlere (veya yetkililere) rüşvet olarak vermeyin.” (Bakara,188)

    Bilindiği üzere; bireyin sosyal alanda, kendine ait olmayan; “din” veya “devlet” otoritesinin gücünü kendi üzerine almasına “nüfuz”; devlet katında kamu adına görev yapan memurların, bürokratların, siyasi otoritelerin; din ve devlet gücünden gelen otoriteyi kullanmak suretiyle; hak edişleri dışında kamu kaynaklarını keyfi bir şekilde kendi çıkarlarına veya yakınlarının ve yandaşlarının lehine kullanmalarına da nüfuz hırsızlığı denilmektedir.

    Gelinen noktada devlet kademelerinde ve bazı belediyelerde nüfuz kullanılarak, rüşvet alındığına-verildiğine; kayırmacılık yapıldığına, görevin kötüye kullanıldığına; ihalelere fesat karıştırıldığına; kamu imkanlarının akraba ve yandaşlara peşkeş çekildiğine; kamu emanetinin kişisel bir hak, siyaset yapmanın kazanç kapısı olarak görüldüğüne dair haberlerin televizyon ekranlarında, internet sayfalarında, gazete köselerinde dolaşıma sunulması; her gün gündemin; yolsuzluk, hırsızlık, soygun fon vurgunları gibi konulardan oluşması; nüfuz hırsızlığının gerek sosyal hayatımızı gerekse kamusal alanımızı bir ahtapot gibi kuşattığını sorunun ekonomik sorunun ötesinde ahlaki bir sorun olduğunu göstermektedir.

    Ayrıca yargı sisteminin adil çalışmadığına; kamusal kaynakların kişisel çıkar için kullanıldığına, suçlular için cezaların caydırıcı nitelik taşımadığına çalışmadan kısa yoldan zenginleşme yollarının açık tutulduğuna dair oluşan toplumsal kanaat “yakalanmazsam kazanırım, yakalanırsam kurtulurum” kültürünün oluşmasının yolunu açmaktadır.

    Dinimiz İslam, nüfuz kullanılarak, hakkı olmayan bir mala sahip olmayı, hak edilmeyen bir makama gelmeyi, kamu adına haksız yetki kullanmayı haram saymıştır. “Allah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder.” (Nisa,58) Nitekim, Peygamberimiz (s.a.v) tarafından zekât toplamakla görevlendirilen bir memurun, kendisine verilen hediyeleri “Bunlar bana aittir. Bana hediye edildi” diyerek ayırması üzerine; Peygamber’in (s.a.v) sinirlenerek; “Evinde otursaydın bu hediyeler sana verilir miydi? Canımı elinde tutan Allah’a yemin ederim ki, sizden kim o maldan (haksızca) bir şey alırsa, kıyamet günü onu boynunda taşıyarak getirecektir.” “Rüşvet veren de alanda cehennemdedir” Hadisi şerifleriyle de haksız kazanca tevessül edenleri lanetlemektedir.

    Meşru kazanç; meslek sahibi olmakla, ticaretle uğraşmakla kamu ve özel sektörde çalışmakla veya aklı kullanmakla emek ve üretim yoluyla meşru yollardan sahip olunan kazançtır. Bir işçinin yapmakla mükellef olduğu işin hakkını vermemesi, bir hekimin yapmadığı bir ameliyatı yapmış gibi göstermesi, bir esnafın bir malı ederinin üzerinde fahiş fiyatla satması veya karaborsa yaratması; bir iş adamının kazancını az göstermesi, vergi kaçırması veya sahte faturalar ibraz ederek ek gelir sağlaması iş verenin çalışanının emeğinin karşılığını yeterli ve zamanında ödememesi; bireyin, kamu görevlisinin veya siyaset erbabının emeğinin ve hak edişinin dışında çeşitli manipülasyon oyunları ile kandırma, dolandırma yol ve yöntemleri ile elde edilen kazanç haksız kazançtır. Şunu ifade etmek isterim ki, İslam’da zengin olmak yasaklanmamış, ancak bir başkasının hakkını çiğneyerek zenginleşmek yasaklanmıştır. İslam açısından bir kazancın helal olup olmadığı; elde edilen kazancın kaynağı, kazanma yöntemi ve başkalarının haklarının gözetilip gözetilmediğine bağlanmıştır. Bir gelirin, bir malın, bir servetin elde edilişinde kaynağının helal mi, haram mı olduğu; hile, rüşvet, faiz, aldatma, gasp hırsızlık, haksızlık gibi yollarla kazanılıp kazanılmadığı; kazanılırken başkalarının haklarının gözetilip gözetilmediği, ayrıca elde edilen kazancın meşru bir şekilde faydalı işlerde kullanılıp kullanılmadığı da hesaba katılmıştır.

    Modern hukukta bir kazancın elde edilişi konusunda, işlemin sadece hukuken geçerli bir sebebe dayanıp dayanmadığı; yani yasal olup olmadığı söz konusu edilirken, İslam hukukunda; bir kazancın meşru olması için kazancın kaynağı, kazanma şekli yani bir başkasının hakkının ihlal edilip edilmediği, helal/haram olup olmadığı; kul hakkı içerip içermediği de dikkate alınmıştır.

    Modern hukukta rüşvet, hukuka aykırıdır ve suçtur. İslam’a göre ise hem suç hem haram hem de kul hakkıdır. Bir yetkilinin yetkisini kötüye ve kamı malını kişisel amaçlı kullanması, kamu malını zimmetine geçirmesi modern mevzuata göre suç teşkil ederken; aynı işlemler İslam nazarında hem suç hem emanete ihanet hem zulüm hem de kul hakkı içine almaktadır. Yine modern hukukta ve kapitalist sistemde faiz ekonominin vaz geçilemez bir parçası, şans oyunları gelir getirici mali bir kaynak olarak görülürken; İslam hukukunda faiz, ekonomiyi, adaleti bireysel ve toplumsal ahlakı derinden sarsan; emek harcamadan, üretmeden ve risk almadan para kazanmaya alıştıran, kul hakkını, üretimi, istihdamı, yardımlaşmayı öldüren; zengini daha zengin, fakiri daha fakir yapan Allah ve Resulüne baş kaldırı gibi görülmektedir. “Bir de kendilerine yasaklandığı halde faiz almaları ve haksız yollarla insanların mallarını yemeleri yüzünden. İçlerinden kâfir olanlara can yakıcı bir azap hazırladık.” (Nisa, 161). Bir kazancın yasal olması ile helal olması aynı şey değildir. Yani bir ticari işlem teknik olarak yasaya uygun olsa bile emanete, adalete, ahlaka, vicdana, kamunun veya bireyin hakkına aykırılık teşkil edip etmediği üzerinde durulmalıdır. Bunun için ister yönetsin, isterse yönetilsin her Müslüman malımı nereden ve nasıl kazandım? İçinde hile, rüşvet, faiz, aldatma var mı, yok mu? Helal mi, haram mı? Nereye harcadım? Zekatını veriyor muyum? Hayırlı ve faydalı işlerde kullanıyor muyum? Konularında kendisini hesaba çekmelidir.

    Yönetici olmak, bir ayrıcalık olmadığı gibi, devlet imkânları ve kamu malı da yöneticilerin özel mülkü değildir. Yetimin, yoksulun, emeklinin, emekçinin, işçinin, memurun, çiftçinin, esnafın ve bütün vatandaşların ortak hakkı ve emanetidir. Toplumun ortak ihtiyaçlarının karşılanması için toplanan vergiler, harçlar ve diğer kamu gelirlerinin kişisel çıkarlara aktarılması, yakınlara ve yandaşlara ulufe gibi verilmesi kul hakkına tecavüz ve emanete ihanettir.

    Öyleyse sorumluluğunu müdrik yöneticilerin temel sorusu; “devlet imkânlarından ne kadar yararlanabilirim?” Yerine; kamu imkânlarını kullanırken, Hak ve halk nezdinde sorumluluğunu taşıdığı emanetin hesabını nasıl verebilirim? Duygusuyla hareket etmek olmalıdır.

    Sonuç olarak haksız kazanç, sadece ekonomik bir suç değil; aynı zamanda, emeği, adaleti, kul hakkını ve kamu ahlakını alt üst eden korkunç bir hastalıktır. Haksız kazancı önlemenin insanı helal kazanca yönlendirmenin yolu; ahlakı merkeze alan bir eğitim anlayışı, suçun büyüklüğüne ve işleyenlerin makamına bakmadan haksız ve emeksiz kazancı zorlaştıran, suç işleyenleri tavizsiz cezalandıran; helal ve üretken kazancı teşvik eden adil bir yargı sistemini ve ekonomik düzeni, şeffaf bir yönetimi, güçlü bir ahlak ve vicdan anlayışını hâkim kılmaktan geçmektedir. Mustafa KIR

    Yazarın Diğer Yazıları
    Yorumlar

    1. Muzaffer Baydar dedi ki:

      Eline sağlık çok güzel yazı

    2. Hasan GÜN dedi ki:

      Gönlünüze ve Kaleminize sağlık, Kıymetli Hocam. Allâh (C.C) razı olsun. (Âmin)

    3. Hikmet Sofu dedi ki:

      Tebrikler Sayın Kır,
      Yine çok güzel bir yorum.
      Gönlünüze, aklınıza, kaleminize sağlık.