eğitim,öğretim,terbiye,talim,Meb,Üniversite,öğrenci,öğretmen,muallim,öğretim üyesi,maarif,aile,
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Ankara
Açık
30°C
Ankara
30°C
Açık
Cuma Açık
32°C
Cumartesi Parçalı Bulutlu
33°C
Pazar Az Bulutlu
30°C
Pazartesi Açık
30°C

Prof. Dr. Durmuş GÜNAY

1953'te, Isparta Sütçüler'da doğdu.. İstanbul Teknik Üniversitesi'nden 1976'da makina mühendisi olarak mezun olmuştur. 1987-2000 yıllarında, Sakarya’da İTÜ Sakarya Mühendislik Fakültesi ve Sakarya Üniversitesi'nde çalıştı. 1999 yılında Zonguldak Karaelmas Üniversitesi'nde (şimdi Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi) profesör oldu. Öğretim üyeliğinin yanı sıra 2003-2006 yıllarında Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı'nda ve 2006-2008 yıllarında da Ulaştırma Bakanlığı'nda Bakan Danışmanı olarak çalışmıştır. YÖK'te görev yaptı. Üniversite ve felsefesi üzerine çalışmaları ve yayınlar bulunuyor. Halen Maltepe Üniversitesinde öğretim üyesi olarak ilmi faaliyetlerini sürdürmektedir.

    Akademi ve Dil

    Durmuş Günay

    ÖZET

    Dil probleminin ne olduğuna, problemin çözüm sürecinin nereden başlaması gerektiğine, medeniyet, kültür ve dil ilişkisine değinildi. Akademinin kültürü unuttuğu belirtildi. Zihin dünyası ve dil dünyası arasındaki ilişki ile bu dünyaları meydana getiren unsurlar arasındaki bağlantılar gösterildi.  Dil problemin derinliğine rağmen çözüm umudunun yitirilmemesi gerektiği dile getirildi.

    I. GİRİŞ

    Dil konusunda yaşanan problem nedir? Problemin temel sebebi ne(re)ye dayanıyor? Çözüm süreci için doğru olan başlangıç noktası nedir? Sormak yol açmaktır. Soru, araştırmanın kılavuzudur. Problemin belirlenmesine ve çözümüne giden sürece nereden başlanması gerektiğine dair birkaç hususa kısaca değindikten sonra, akademik dünyadaki dil problemine işaret eden birkaç örnek gösterilecektir.

    Dil, kültürün taşıyıcısı ve ortaya çıktığı dünyadır. Kültür, medeniyetin özüdür. Medeniyet= Kültür+ Madde. Bu formülün detaylı açıklaması konumuzun dışına taşmak olur. Problemin temeli, Medeniyetimizin büyük krizidir. Medeniyet kapsayıcı bir kavramdır. Medeniyet krizi bütün alanlarda ve dil alanında da yıkıma yol açmıştır ve yıkım çeşitli yönleriyle devam etmektedir. Kriz derindir. Medeniyetimize karşı önce aydınlarda duyarsızlık ile başlayan sonra karşıtlık ve giderek düşmanlığa dönüşen bir süreçtir. Harf ve dil devrimi sonucunda kültür katliamına maruz kaldık. Kültürünü, tarihini, geçmişini yok etmeyi amaçlayan bir katliamdır bu.  Geçmişini silerek batı tipi yeni bir toplum yaratma amaçlanmıştır. Krizin dil alanındaki dışa vurumu, aydınlarda kendi diline karşı dil sevgisinin, dil zevkinin, dil kuyumculuğunun, dil estetiğinin ve dil duyarlılığının tükenişi şeklinde olmuştur. Günümüzde, Türkçe ile İngilizceyi karıştırarak kullanan bir aydın kesimi vardır. Türkçe, Türkçe+İngilizce = “Türkizce” olmuştur onların dilinde.

    II. DİL ve KÜLTÜR

    Batıyı öykünmekle dile verilen zarar; mantıksal düzlemde yani gramerde, uydurma kelime tercihlerinde, ve ifadelerin kullanıldığı bağlam hatalarında açıkça görülebilir. Bağlam ile işaret etmek istediğimiz, farklı değerlere sahip başka bir kültürün söylem tarzını kullanmaktır.

    Cümlede kelimelerin sıralanış şekli, dili kullanan kültürün medeniyetine ve düşünce yapısına dair izler taşır.  “Ben” zamirini cümlenin en başına koyan ve aslî unsuru olarak kabul eden bir kültürle, kişi zamirini hiç kullanmaksızın yükleme iyelik eki ekleyerek meramını dile getiren bir kültürün dünyaya bakışının aynı olmayacağı yönünde çıkarımda bulunabiliriz. İngilizce, ‘ “I” know this is true’ cümlesinin tam karşılığı  ‘“Ben” bunun doğru olduğunu biliyorum’ şeklindedir. Ancak Türkçede, vurguya ihtiyaç yoksa, ‘bunun doğru olduğunu biliyorum’ deriz, “ben” zamirini kullanmayız.

    Bunun gibi, bir dilde kullanılan kelimeler de bir tarihe sahiptir, tarihin izlerini, toplumun hafızasını taşır. Şiirlerde, ağıtlarda, türkülerde, atasözlerinde kullanılarak nesilden nesile hafıza aktarımını sağlar. Stres kelimesinin muhtelif karşılıkları hakkında sıkça kullanılan bir örnek vardır: Mesela bugün her yaştan insanın sıkça kullandığı “stres” kelimesi, çeşitli saiklerle tercih edilmeyen ya da ettirilmeyen, unutturulan dert, gam, kahır, keder, gussa, yeis, tasa, mihnet, elem, üzüntü, sıkıntı, endişe, kasvet, nedamet, melâl, enduh, füduret, hüzün, hüsran, hicrân, ıstırap, inkisar, kâbus, hafakan, teessüf, teessür, vehim, buhran, matem, gaile kelimelerinden hangisini karşılamaktadır (Bakiler, 2004)

    Dil probleminin çözümüne giden sürecin başlangıcı dilini sevmektir. Bilmek için sevmek, sevmek için bilmek gerekir. Bilmenin başlangıcı, bilme ihtiyacı veya bilme arzusudur. Aynı zamanda insan bilmediğini sevemez. Dilini sevmeyen dilinin estetiğini inceliklerini yakalayamaz. “Varlık kendisine negatif bakanlara bilgisini açmaz”. Ana dilin iyi öğrenilmemiş olması, iki sonuca yol açmaktadır. Birincisi, dilin zevkine varamamak dolayısıyla dil sevgisi eksikliği. İkincisi, başka dili öğrenme zorluğu. Bir başka dili öğrenmede ana dil referans olmaktadır. Çocuk, ana dilini annesinden ve çevresinden örtük bilgi ile öğrenir ve dilin grameri çocuğa örtük olarak geçer. Çocuk konuşmaya başladığında dilin gramerine ve selikasına göre konuşur. Eğer çocuk, ana dilini iyi öğrenmişse, bir dil öğrenmeyi deneyimlemiş olan zihin, yabancı dili de daha kolay öğrenir.

    mail:durmusg@gmail.com

    DEVAM EDECEK

    Yazarın Diğer Yazıları
    05.01.2022 07:15
    30.10.2021 08:00
    05.08.2021 08:30
    03.08.2021 08:30
    Yorumlar

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.